Baş dönmesi; çevrenin dönmesi, denge kaybı, sersemlik, boşlukta hissetme veya bayılacakmış gibi olma biçiminde ortaya çıkabiliyor. Tek başına bir hastalık olmayan bu şikâyet; iç kulak hastalıklarından migrene, kansızlıktan tansiyon değişikliklerine kadar farklı nedenlere bağlı gelişebiliyor.
Sağlık Bakanlığına bağlı Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesinin bilgilendirmesine göre baş dönmesinin iç kulak, nörolojik, kardiyolojik veya psikolojik nedenleri bulunabiliyor. Bu nedenle doğru bölüm, baş dönmesinin nasıl başladığına ve beraberindeki bulgulara göre belirleniyor.
ÇEVRE DÖNÜYORSA KBB’YE BAŞVURULABİLİR
Kişi kendisinin ya da çevresindeki nesnelerin döndüğünü hissediyorsa bu durum vertigo olarak tanımlanıyor. Vertigo bir hastalık değil, farklı rahatsızlıkların yol açabildiği bir belirti olarak kabul ediliyor.
Baş hareketleriyle başlayan dönme hissi, kulak çınlaması, işitme kaybı, kulakta dolgunluk, bulantı ve denge kaybı bulunuyorsa ilk başvuru için Kulak Burun Boğaz bölümünün tercih edilmesi uygun olabilir.
Gerçek vertigonun çoğunlukla iç kulak kaynaklı olduğu; iyi huylu pozisyonel vertigo, Meniere hastalığı, vestibüler nörit ve labirentitin olası nedenler arasında yer aldığı belirtiliyor.
NÖROLOJİYE NE ZAMAN GİDİLİR?
Baş dönmesine şiddetli veya yeni başlayan baş ağrısı, uyuşma, güç kaybı, konuşma bozukluğu, görme değişikliği, yürüme güçlüğü ya da bilinç değişikliği eşlik ediyorsa nörolojik nedenlerin araştırılması gerekiyor.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi, baş dönmesini nöroloji bölümünün değerlendirdiği şikâyetler arasında gösteriyor. Nöroloji; beyin, beyin sapı, omurilik ve sinir sistemi hastalıklarının tanı ve tedavisiyle ilgileniyor.
Tekrarlayan baş dönmesi migrenle birlikte görülüyorsa veya yapılan KBB değerlendirmesinde iç kulak kaynaklı bir neden bulunamadıysa hasta nöroloji bölümüne yönlendirilebilir.
SERSEMLİK VE BAYILMA HİSSİNDE İLK DURAK NERESİ?
Baş dönmesi çevrenin dönmesinden çok sersemlik veya bayılacakmış gibi olma şeklindeyse aile hekimi ya da dahiliye bölümüne başvurulabilir.
Bu tür yakınmalar susuzluk, kansızlık, düşük kan şekeri, ayağa kalkınca tansiyon düşmesi veya kullanılan ilaçlarla ilişkili olabilir. Kalp çarpıntısı, düzensiz nabız, göğüs ağrısı ya da bayılma bulunması hâlinde kardiyoloji değerlendirmesi gerekebilir. NHS ve Mayo Clinic, baş dönmesinin iç kulak sorunlarının yanı sıra migren, kansızlık, sıvı kaybı, düşük kan şekeri, ritim bozukluğu ve tansiyon düşmesi gibi nedenlerle de gelişebileceğini belirtiyor.
İlk muayenenin ardından gerekli görülürse hasta KBB, nöroloji veya kardiyoloji gibi ilgili bölümlere yönlendirilebilir.
BU BELİRTİLER VARSA ACİL SERVİSE BAŞVURUN
Yeni başlayan ve şiddetli baş dönmesine aşağıdaki belirtilerden biri eşlik ediyorsa acil değerlendirme gerekiyor:
- Yüzde, kolda veya bacakta uyuşma ya da güç kaybı
- Konuşma bozukluğu veya bilinç bulanıklığı
- Yürüme güçlüğü ya da ani denge kaybı
- Çift görme veya ani işitme kaybı
- Şiddetli ve ani başlayan baş ağrısı
- Göğüs ağrısı veya düzensiz kalp atışı
- Nefes darlığı
- Bayılma veya nöbet
- Durmayan kusma
Mayo Clinic, yeni ve şiddetli baş dönmesine bu belirtilerin eşlik etmesi hâlinde acil tıbbi yardım alınmasını öneriyor.
Baş dönmesi sırasında araç kullanılmaması, merdivene çıkılmaması ve ağır makine çalıştırılmaması gerekiyor. Şikâyet geçmiyor, tekrarlıyor veya günlük yaşamı etkiliyorsa muayenenin ertelenmemesi öneriliyor.
KISACA HANGİ BÖLÜME GİDİLMELİ?
- Çevrenin dönmesi, çınlama veya işitme kaybı: Kulak Burun Boğaz
- Baş ağrısı, uyuşma, güç kaybı veya görme bozukluğu: Nöroloji
- Sersemlik, halsizlik, kansızlık veya tansiyon şüphesi: Aile hekimi ya da dahiliye
- Çarpıntı, göğüs ağrısı veya bayılma: Kardiyoloji
- Ani ve şiddetli baş dönmesiyle nörolojik belirtiler: Acil servis
