Obezite teşhisinde yıllardır kullanılan boy-kilo hesabının önemli bir yanılma payı olduğu ortaya çıktı. Dört ülkede 800 binden fazla kişinin verilerini inceleyen bilim insanları, fazla vücut yağı bulunan kişilerin yüzde 9'a varan bölümünün obezite tanısı alamadığını belirledi. Araştırma, bazı sağlıklı kişilerin de yanlışlıkla obez olarak değerlendirildiğini gösterdi.
İngiltere, ABD, Çin ve İspanya'da yürütülen araştırma, obezite tanısında kullanılan Vücut Kitle İndeksi'nin (VKİ) güvenilirliğini yeniden gündeme taşıdı.
Londra'daki King's College'dan Profesör Francisco Rubino ve ekibi, 800 binden fazla kişinin sağlık kayıtlarını inceledi. Katılımcılar 15 yıla kadar takip edildi.
OBEZİTE TANISINDA YANILMA PAYI ORTAYA ÇIKTI
Araştırmada yalnızca VKİ kullanıldığında, fazla vücut yağına sahip kişilerin yüzde 5 ila 9'unun obezite tanısı alamadığı görüldü.
Buna karşılık sağlıklı kişilerin yüzde 3'e varan bölümünün yanlışlıkla obez olarak sınıflandırıldığı belirlendi.
Profesör Rubino, bu tür yanlış değerlendirmelerin dünya genelinde on milyonlarca kişiyi etkileyebileceğini söyledi.
AYNI VKİ DEĞERİ, FARKLI SAĞLIK DURUMLARI
Bilim insanları, aynı Vücut Kitle İndeksi'ne sahip kişilerin birbirinden farklı sağlık tablolarına sahip olabileceğini vurguladı.
Örneğin VKİ değeri 32 olan bir kişide aşırı yağlanma bulunmayabilir. Aynı değere sahip başka bir kişide fazla yağlanma görülse de organların işleyişi etkilenmeyebilir.
Üçüncü bir kişide ise fazla yağlanma organ fonksiyonlarını bozarak hastalığa yol açabilir.
Araştırmacılara göre bu farklılıklar, obezite tanısında yalnızca boy ve kilonun dikkate alınmasının yeterli olmadığını gösteriyor.
BEL ÇEVRESİ DE HESABA KATILACAK
Lancet Komisyonunun önerdiği yeni tanı yaklaşımında VKİ'ye ek olarak bel çevresi ve bel-boy oranı değerlendiriliyor.
Öneriye göre VKİ değeri 40'ın üzerinde olan kişiler doğrudan obez kabul edilirken daha düşük değerlerde vücut yağlanmasını belirlemek için ek ölçümler kullanılıyor.
Çoğu ülkede erkeklerde 102, kadınlarda 88 santimetrenin üzerindeki bel çevresi yüksek değer olarak kabul ediliyor. Bel-boy oranında ise yaklaşık 0,57 ve üzerindeki sonuçlar dikkate alınıyor.
FAZLA YAĞLANMA HER ZAMAN HASTALIĞA DÖNÜŞMÜYOR
Yeni yaklaşımda obezite, klinik ve klinik öncesi olmak üzere iki ayrı grupta değerlendiriliyor.
Klinik obezite, aşırı vücut yağının organ fonksiyonlarını bozduğu durumu tanımlıyor. Klinik öncesi obezitede ise fazla yağlanma bulunmasına rağmen henüz organların işleyişinde bozulma görülmüyor.
Araştırmada klinik öncesi obezitesi bulunan kişilerin yüzde 80 ila 90'ında, sonraki 10 yıl içinde klinik obezite gelişmediği belirlendi.
TEDAVİDE KİŞİYE ÖZEL DÖNEM HEDEFLENİYOR
Araştırmacılar, yeni tanı yaklaşımının hastaların sağlık durumlarının daha ayrıntılı değerlendirilmesine yardımcı olabileceğini belirtti.
Bu yöntemle yaşam tarzı değişiklikleri, GLP-1 grubu ilaçlar ve cerrahi müdahaleler gibi tedavilerin kişiye göre planlanması amaçlanıyor.
Profesör Rubino, yeni yaklaşımın klinik uygulamalarda kullanılmasını desteklediğini ve tedavilerin güvenliği ile etkinliğini artırabileceğini ifade etti.
