Dünyanın farklı bölgelerinde görülen bulaşıcı hastalıklar, yeni vaka ve ölüm bildirimleriyle sağlık otoritelerinin gündeminde yer alıyor. Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde Ebola salgını devam ederken Avrupa'da M çiçeği, Chikungunya ve dang humması vakaları takip ediliyor. Çin'de kuş gribinin insanlarda görülen türleri izlenirken Fransa'da Shamonda virüsünün ilk doğrulanmış insan enfeksiyonu araştırılıyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) verileri, hastalıkların görüldüğü bölgeleri, bulaşma yollarını ve belirtilerini ortaya koyuyor.
AFRİKA'DA EBOLA SALGININDA 5 BİNDEN FAZLA CAN KAYBI
Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde Bundibugyo virüsünün neden olduğu Ebola salgını devam ediyor. ECDC'nin 11 Kasım 2026 tarihli güncellemesine göre ülkede 9 Kasım itibarıyla 11 bin 42 doğrulanmış vaka ve 5 bin 387 ölüm kaydedildi. Salgın, ülkenin sekiz eyaletindeki 67 sağlık bölgesini etkiledi.
En fazla vaka Ituri ve Kuzey Kivu eyaletlerinde görüldü. Kenya'da salgınla bağlantılı dokuz vaka ve iki ölüm bildirilirken Nijerya'da da bir vaka kaydedildi.
Ebola'nın belirtileri arasında ateş, şiddetli halsizlik, baş ağrısı, kas ağrısı, kusma ve ishal bulunuyor. Ağır vakalarda kanama ve organ yetmezliği gelişebiliyor. Virüs, enfekte kişilerin kanı ve diğer vücut sıvılarıyla doğrudan temas sonucunda bulaşıyor.
DSÖ, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki riski çok yüksek, küresel düzeydeki riski ise düşük olarak değerlendiriyor.
AVRUPA'DA M ÇİÇEĞİ VAKALARI İZLENİYOR
M çiçeği (mpox), Avrupa'da bulaşmanın sürdüğü enfeksiyonlar arasında yer alıyor. ECDC'nin 14 Ekim 2026'da yayımladığı Eylül ayı verilerine göre Avrupa Birliği ve Avrupa Ekonomik Alanı'ndaki 17 ülkede, virüsün clade I grubuna ait 342 vaka bildirildi. En fazla vaka 94 kişiyle İspanya'da kaydedildi.
ECDC, yaz aylarında başlayan vaka artışının izlenmeye devam ettiğini belirtti. Bildirilen vakaların çoğunda hastalık hafif seyrederken aşılanmamış kişiler vakalar arasında öne çıktı.
M çiçeğinde ateş, lenf bezlerinde şişlik, halsizlik, kas ağrısı ve ciltte döküntü veya kabarcıklar görülebiliyor. Virüs, özellikle enfekte kişilerle yakın fiziksel temas sonucunda bulaşıyor. Bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde hastalık daha ağır seyredebildiği için belirtilerin tıbbi olarak değerlendirilmesi önem taşıyor.
CHIKUNGUNYA VİRÜSÜ AVRUPA'DA YEREL VAKALARA NEDEN OLDU
Sivrisineklerle bulaşan Chikungunya virüsü, Avrupa'da yerel vakalarla takip ediliyor. ECDC'nin 4 Kasım 2026'ya kadar topladığı verilere göre Fransa'da 207, İtalya'da ise bir yerel bulaş vakası bildirildi.
Fransa'daki vakalar 30 ayrı kümede görüldü. Bunlardan 16'sında rapor tarihinde bulaşma devam ediyordu. İtalya'daki vaka kümesi ise kapanmış olarak sınıflandırıldı. İsviçre'de de dört yerel vaka doğrulandı.
Chikungunya enfeksiyonunda ani başlayan ateş ve şiddetli eklem ağrısı öne çıkıyor. Baş ağrısı, kas ağrısı, halsizlik ve döküntü de görülebiliyor. Bazı hastalarda eklem ağrıları haftalarca veya aylarca devam edebiliyor.
DANG HUMMASI MİLYONLARCA KİŞİYİ ETKİLİYOR
Dang humması, dünya genelinde yaygın olarak izlenen sivrisinek kaynaklı enfeksiyonlar arasında bulunuyor. ECDC'nin Kasım 2026 başındaki küresel değerlendirmesine göre yılın başından ekim ayına kadar 2,5 milyondan fazla vaka ve hastalıkla ilişkili binden fazla ölüm bildirildi.
Küresel vaka sayısı, 2025'in aynı dönemine göre daha düşük gerçekleşti. Buna rağmen Asya ve Amerika kıtasındaki çeşitli ülkelerde hastalık görülmeye devam ediyor.
Avrupa'da da yerel bulaş vakaları kaydedildi. ECDC'nin 4 Kasım verilerine göre İtalya'da 76, Fransa'da sekiz yerel vaka bildirildi. İtalya'da altı, Fransa'da ise bir vaka kümesi aktif olarak izleniyordu.
Dang hummasında yüksek ateş, baş ağrısı, göz arkasında ağrı, kas ve eklem ağrıları ile ciltte döküntü görülebiliyor. Şiddetli karın ağrısı, sürekli kusma ve kanama gibi belirtiler ise ağır hastalığın işareti olabiliyor.
ÇİN'DE KUŞ GRİBİNİN DÖRT YENİ İNSAN VAKASI
Çin'de kuş gribinin A(H9N2) türüne ait dört yeni insan vakası bildirildi. ECDC'nin 4 Kasım 2026 tarihli açıklamasına göre hastaların üçü çocuk, biri yetişkin. Vakalar Jiangxi, Hubei, Liaoning ve Guangxi bölgelerinde kaydedildi.
Hastaların tamamında kümes hayvanlarıyla temas öyküsü bulunuyor. Sağlık yetkilileri, yakın temaslılarda başka bir vaka tespit etmedi.
Kuş gribi enfeksiyonlarında ateş, öksürük, boğaz ağrısı ve diğer solunum yolu belirtileri görülebiliyor. A(H9N2) enfeksiyonları çoğunlukla hafif seyrediyor.
ECDC, bu virüsün insanlar arasında sürekli bulaştığına ilişkin kanıt bulunmadığını ve Avrupa'daki genel nüfus için mevcut riski çok düşük değerlendirdiğini belirtiyor.
FRANSA'DA SHAMONDA VİRÜSÜNÜN İLK İNSAN VAKASI
DSÖ, 2 Kasım 2026'da Fransa'da Shamonda virüsünün ilk doğrulanmış insan enfeksiyonunu duyurdu. Ülkenin doğusunda yaşayan, bağışıklık sistemi baskılanmış yaşlı bir erkek hastada ağır nörolojik belirtiler gelişti.
Beyin iltihabı teşhisi konulan hasta, 8 Ekim'de hayatını kaybetti. Laboratuvar incelemelerinde Shamonda virüsü tespit edildi. Ancak virüsün insanlara hangi yolla bulaştığı ve hastanın ölümüne ne ölçüde katkıda bulunduğu konusunda araştırmalar sürüyor.
DSÖ'ye göre virüsün vektörler aracılığıyla bulaşmış olması olası görülüyor. Bununla birlikte ısırıcı tatarcıklar yoluyla insana bulaştığı henüz kanıtlanmadı. Gıda kaynaklı bulaşma ihtimali de araştırılıyor.
Virüsün Avrupa'da hayvanlar arasında dolaşımda olduğu biliniyor. Buna karşılık bugüne kadar yalnızca bir doğrulanmış insan vakası bildirildi. DSÖ, mevcut verilerle toplum sağlığı açısından riskin güvenilir biçimde değerlendirilemediğini belirtiyor.
HANGİ HASTALIK NASIL BULAŞIYOR?
Dünyanın farklı bölgelerinde izlenen bulaşıcı hastalıkların yayılma yolları birbirinden farklı. Ebola, enfekte kişilerin kanı ve diğer vücut sıvılarıyla doğrudan temas sonucunda bulaşırken M çiçeğinde yakın fiziksel temas öne çıkıyor.
Chikungunya ve dang humması, enfekte sivrisineklerin ısırmasıyla insanlara geçiyor. Kuş gribinin insan vakaları ise çoğunlukla enfekte hayvanlarla veya virüsün bulunduğu ortamlarla temas sonucunda ortaya çıkıyor.
Shamonda virüsünün insanlara bulaşma yolu henüz kesinleşmedi. Bu nedenle bütün hastalıkların aynı yayılma riskine sahip olduğu söylenemiyor.
HANGİ BELİRTİLERDE DOKTORA BAŞVURULMALI?
Yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, eklem ağrısı, ciltte döküntü, kusma ve ishal gibi belirtiler farklı bulaşıcı hastalıklarda görülebiliyor. Ancak bu şikâyetler tek başına belirli bir enfeksiyonun bulunduğunu göstermiyor.
Özellikle salgın bildirilen bölgelere seyahat eden veya enfekte kişilerle temas öyküsü bulunan kişilerin belirtiler geliştiğinde sağlık kuruluşuna başvurması önem taşıyor. Nefes darlığı, bilinç değişikliği, nöbet, şiddetli kanama veya hızla kötüleşen genel durum ise acil tıbbi değerlendirme gerektiriyor.
DSÖ ve ECDC'nin verileri, dünyanın farklı bölgelerinde birden fazla bulaşıcı hastalığın izlendiğini gösteriyor. Ancak Ebola gibi geniş çaplı bir salgın, Avrupa'daki sınırlı yerel sivrisinek kaynaklı vakalar ve Shamonda virüsünün tekil insan enfeksiyonu aynı düzeyde yayılım anlamına gelmiyor. Sağlık kuruluşları, her hastalığın görüldüğü bölgeyi, bulaşma yollarını ve oluşturduğu riski ayrı ayrı değerlendiriyor.
