Adet döneminden önce yüzünüzün şiştiğini, cildinizin matlaştığını, kendinizi normalden daha yorgun veya tahammülsüz hissettiğinizi fark ediyor musunuz? Sosyal medyada milyonlarca kadının konuştuğu bu değişimlerin arkasında adet döngüsünün luteal fazı bulunabilir. Uzmanlara göre bu dönemde yaşanan hormonal dalgalanmalar yalnızca fiziksel görünümü değil, uyku düzenini, konsantrasyonu, özgüveni ve sosyal ilişkileri de etkileyebiliyor.
LUTEAL FAZ NEDİR, NE ZAMAN BAŞLAR?
Luteal faz, adet döngüsünde yumurtlamadan sonra başlayan ve bir sonraki adet kanamasına kadar devam eden dönemi ifade ediyor.
Genellikle yaklaşık 12–14 gün süren bu evrede progesteron hormonu yükselirken, gebelik oluşmaması halinde dönemin sonuna doğru progesteron ve östrojen seviyeleri düşüyor.
BBC'nin haberine göre, ormonal değişimler bazı kadınlarda hafif belirtilerle sınırlı kalırken bazılarında günlük yaşamı etkileyebilecek kadar belirgin hale gelebiliyor.
Kadın hormonları uzmanı Dr. Louise Newson, hormonların cilt ve kolajen üzerinde etkili olduğunu belirterek şu açıklamayı yapıyor:
"Bu yüzden birçok kadın bu dönemde cildinin daha kuru hale geldiğini, ten renginin eskisi kadar parlak olmadığını, sivilce ve lekeler oluşabileceğini fark ediyor."
ADET ÖNCESİ YÜZ NEDEN ŞİŞER, CİLT NEDEN BOZULUR?
Luteal fazda meydana gelen hormonal değişimler, cildin yağ üretimini ve vücudun sıvı dengesini etkileyebiliyor.
Londra Üniversitesi'nden üreme ve moleküler genetik uzmanı Dr. Helen O'Neill, progesteron ve östrojen seviyelerindeki değişimlerin ciltte yağlanmayı artırabildiğini belirtiyor.
Bu süreçte vücudun daha fazla sıvı tutması ise yüzde şişkinlik, karında dolgunluk ve göğüslerde hassasiyet gibi belirtilere neden olabiliyor.
25 yaşındaki Elena Spaven, yaşadığı değişimleri şöyle anlatıyor:
"Cildim mat ve pürüzlü görünüyor, genel olarak daha yorgun duruyorum. Göğsümde ağırlık ve ağrı hissediyorum."
LUTEAL FAZIN BELİRTİLERİ NELER?
Luteal fazda görülebilen belirtiler kişiden kişiye değişiyor. En sık dile getirilen değişimler şöyle:
-
Karında şişkinlik ve ödem
-
Yüzde şişkinlik
-
Sivilce, ciltte yağlanma veya kuruluk
-
Göğüslerde şişme ve hassasiyet
-
Halsizlik ve yorgunluk
-
Konsantrasyon güçlüğü ve unutkanlık
-
Sinirlilik, kaygı ve ruh hali değişimleri
-
Uyku düzeninde değişiklik
-
Sosyal ortamlardan uzaklaşma isteği
Bu belirtilerin tamamı her kadında görülmüyor. Şiddeti ve süresi de adet döngüsünden adet döngüsüne farklılık gösterebiliyor.
“BEYNİM YAVAŞ ÇEKİMDE ÇALIŞIYOR”
Luteal fazın etkileri yalnızca fiziksel belirtilerle sınırlı kalmıyor. Bazı kadınlar bu dönemde düşüncelerini toparlamakta, günlük işlerine odaklanmakta ve motivasyonlarını korumakta zorlandıklarını anlatıyor.
Elena Spaven, adet öncesindeki günlerde yaşadığı zihinsel değişimleri şu sözlerle ifade ediyor:
"Beynim yavaş çekimde çalışıyormuş gibi hissediyorum, sakarlaşıyorum ve çok daha unutkan oluyorum."
"Sosyal hayata eskisi kadar dahil olmak istemiyorum ve kendimi moralsiz hissediyorum."
Uzmanlar, adet döngüsüne bağlı belirtilerin kadınların çalışma hayatını ve sosyal ilişkilerini etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
RUH HALİ VE ÖZGÜVEN DE ETKİLENEBİLİYOR
Adet öncesinde yaşanan değişimler bazı kadınlarda tahammülsüzlük, huzursuzluk ve özgüven kaybıyla kendini gösterebiliyor.
30 yaşındaki serbest gazeteci Henrietta, luteal faz sırasında arkadaşlarıyla ilişkilerinin değiştiğini ve zaman zaman kendisini sosyal çevresinden uzaklaştırdığını anlatıyor.
36 yaşındaki işletme sahibi Charlotte Dodds ise şişkinlik, sivilceler ve konsantrasyon güçlüğünün özellikle müşterileriyle çalışırken özgüvenini etkilediğini belirtiyor.
"Benim gibi serbest meslek sahibiyseniz, hormonlarınız değişiyor diye planlarınızı öylece iptal edemezsiniz."
Dr. Louise Newson, bu belirtilerin yalnızca aşırı duygusallık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor.
"Bu kadınlar gerçekten acı çekiyorlar ve bu durum onların çalışma, işlev görme, sosyalleşme ve sadece var olma yeteneklerini etkiliyor."
LUTEAL FAZ BELİRTİLERİ NASIL HAFİFLETİLİR?
Uzmanlara göre adet öncesi dönemde günlük alışkanlıklarda yapılacak bazı değişiklikler, şikayetlerin hafiflemesine yardımcı olabiliyor.
Öne çıkan öneriler şöyle:
-
Yeterli su tüketin: Düzenli sıvı alımı vücudun sıvı dengesini destekleyebilir.
-
Tuz tüketimini azaltın: Aşırı tuzlu yiyeceklerden uzak durmak şişkinliği hafifletebilir.
-
Hareket etmeyi sürdürün: Yürüyüş ve hafif egzersizler fiziksel ve ruhsal belirtilere yardımcı olabilir.
-
Alkol tüketimini sınırlandırın: Alkol, uyku ve ruh hali sorunlarını ağırlaştırabilir.
-
İşlenmiş gıdaları azaltın: Dengeli beslenmek genel sağlık ve enerji düzeyini destekleyebilir.
-
Uyku düzeninize dikkat edin: Düzenli uyku, yorgunluk ve konsantrasyon sorunlarıyla baş etmeyi kolaylaştırabilir.
-
Belirtilerinizi takip edin: Şikayetlerin hangi günlerde ortaya çıktığını kaydetmek, döngüyle ilişkilerini anlamaya yardımcı olabilir.
LUTEAL FAZ NE ZAMAN DOKTORA GİTMEYİ GEREKTİRİR?
Luteal faz, adet döngüsünün doğal bir parçası olsa da bu dönemde yaşanan her şikayetin göz ardı edilmemesi gerekiyor.
Özellikle yoğun kaygı, belirgin çökkünlük, şiddetli fiziksel belirtiler veya günlük yaşamı aksatan ruh hali değişimleri yaşayan kişilerin sağlık uzmanına başvurması öneriliyor.
Bu belirtiler bazı kişilerde adet öncesi sendromu (PMS) veya daha ağır seyreden adet öncesi disforik bozukluk (PMDD) ile ilişkili olabiliyor.
Dr. Helen O'Neill, luteal fazın öngörülebilir ve geçici bir dönem olduğunu bilmenin önemli olduğunu belirtiyor.
Dr. Louise Newson ise belirtilerin günlük yaşamı ciddi biçimde etkilediği durumlarda profesyonel destek alınması gerektiğini vurguluyor.
Uzmanlara göre önemli olan, adet öncesi yaşanan değişimleri yalnızca görünüşle ilgili bir sorun olarak değerlendirmemek ve fiziksel ya da ruhsal şikayetler yaşam kalitesini etkiliyorsa bunları ciddiye almak.
