Baş dönmesi çoğu zaman ciddi bir sağlık sorununa işaret etmese de tek başına bir hastalık değil, farklı nedenlerle ortaya çıkabilen bir belirtidir. İç kulak sorunları, tansiyon düşüklüğü, susuzluk, kan şekeri düşüklüğü ve bazı ilaçlar baş dönmesine yol açabilir. Ancak ani başlayan baş dönmesine konuşma bozukluğu, güç kaybı, görme değişikliği, yürüyememe, göğüs ağrısı veya bayılma eşlik ediyorsa acil değerlendirme gerekebilir. Yapıştırılan markdown
HER BAŞ DÖNMESİ VERTİGO DEĞİL
“Başım dönüyor” ifadesi herkes için aynı şeyi anlatmayabilir. Bazı kişiler çevrenin ya da kendisinin döndüğünü hissederken, bazıları bayılacakmış gibi olur veya yürürken dengesizlik yaşayabilir. Çevrenin dönüyormuş gibi hissedilmesine “vertigo”, bayılacakmış gibi hafifleme hissine sersemlik, yürürken savrulmaya ise dengesizlik denebilir. Bu ayrım, baş dönmesinin nedenini araştırırken önem taşıyor. Yapıştırılan markdown
YATAKTA DÖNERKEN BAŞINIZ DÖNÜYORSA
Baş dönmesinin sık nedenlerinden biri iç kulak ve denge sistemiyle ilgili sorunlar. Özellikle yatakta dönerken, başı yukarı veya aşağı hareket ettirirken ya da yatarken doğrulurken kısa süreli dönme hissi ortaya çıkması, benign paroksismal pozisyonel vertigo olarak bilinen BPPV ile ilişkili olabilir. Ancak baş hareketiyle ortaya çıkan her baş dönmesine kişinin kendi kendine “kulak kristallerim oynadı” tanısı koyması doğru değil. Yapıştırılan markdown
AYAĞA KALKINCA BAŞ DÖNMESİ NEDEN OLUR?
Yatak veya sandalyeden hızlı biçimde kalkıldığında ortaya çıkan baş dönmesinin nedenlerinden biri, ayağa kalkınca kan basıncının düşmesi olabilir. Bu duruma görme bulanıklığı, halsizlik ve bazı kişilerde bayılma eşlik edebilir. Susuzluk, düşük kan şekeri ve sıcak ortamlar da benzer yakınmalara neden olabilir. Sık tekrarlayan veya bayılmayla sonuçlanan durumların değerlendirilmesi öneriliyor. Yapıştırılan markdown
SUSUZLUK VE AÇLIK DA BAŞ DÖNDÜREBİLİR
Yetersiz sıvı tüketimi ve kan şekeri düşüklüğü de baş dönmesinin olası nedenleri arasında.
Uzun süre aç kalmak, yoğun egzersiz yapmak, sıcak havaya maruz kalmak veya yeterince su içmemek bazı kişilerde sersemlik ve dengesizlik hissi oluşturabilir. Ancak tekrarlayan baş dönmesini yalnızca “şekerim düştü” şeklinde değerlendirmek doğru olmayabilir. Yapıştırılan markdown
BAZI İLAÇLAR BAŞ DÖNMESİNE YOL AÇABİLİR
Kullanılan bazı ilaçların yan etkileri arasında da baş dönmesi bulunabiliyor. Özellikle kan basıncını etkileyen ilaçlar bazı kişilerde sersemlik oluşturabilir. Baş dönmesine neden olduğu düşünülen bir ilacın doktor önerisi olmadan bırakılmaması gerekiyor. Yapıştırılan markdown
STRES VE KAYGI DA ETKİLEYEBİLİR
Stres ve kaygı, bazı kişilerde hızlı ve derin nefes almaya yol açarak sersemlik veya baş dönmesi oluşturabilir. Ancak yeni başlayan ya da alışılmadık derecede şiddetli bir baş dönmesini doğrudan strese bağlamak yerine diğer olası nedenlerin değerlendirilmesi gerekiyor. Yapıştırılan markdown
BAŞ DÖNMESİNE KONUŞMA BOZUKLUĞU EŞLİK EDİYORSA
Ani başlayan baş dönmesiyle birlikte konuşma bozukluğu, yüzde düşme, kol veya bacakta güçsüzlük ya da uyuşma, çift görme veya yürüme güçlüğü ortaya çıkması acil değerlendirme gerektirebilir. Bu belirtiler inmenin uyarı işaretleri arasında yer alıyor. Belirtilerin birkaç dakika sonra geçmesi de tehlikenin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmeyebilir. Yapıştırılan markdown
ŞİDDETLİ BAŞ AĞRISI VARSA DİKKAT
Yeni ve şiddetli baş dönmesine aniden başlayan, alışılmadık derecede güçlü bir baş ağrısının eşlik etmesi de acil değerlendirilmesi gereken durumlar arasında. Aynı şekilde kişinin aniden ayakta duramaması, yürüyememesi veya koordinasyonunu kaybetmesi de göz ardı edilmemeli. Yapıştırılan markdown
GÖĞÜS AĞRISI VE ÇARPINTI EŞLİK EDİYORSA
Baş dönmesi her zaman iç kulak kaynaklı olmayabilir. Kalp ve dolaşım sistemiyle ilgili sorunlar da benzer şikâyetlere yol açabilir. Göğüste ağrı veya baskı, nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı ya da hızlı ve düzensiz kalp atımıyla birlikte ortaya çıkan baş dönmesi acil değerlendirme gerektirebilir. Yapıştırılan markdown
HANGİ BELİRTİLERDE ACİLE BAŞVURULMALI?
Yeni ve şiddetli baş dönmesine şu belirtilerden biri eşlik ediyorsa acil yardım gerekebilir:
- Yüz, kol veya bacakta ani güçsüzlük ya da uyuşma
- Konuşma bozukluğu veya kafa karışıklığı
- Ani çift görme veya görme kaybı
- Yürüyememe veya ciddi denge kaybı
- Ani ve şiddetli baş ağrısı
- Göğüs ağrısı veya nefes darlığı
- Hızlı ya da düzensiz kalp atımı
- Bayılma
- Nöbet
- Ani işitme kaybı
- Durmayan kusma Yapıştırılan markdown
Türkiye’de bu tür acil durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi üzerinden yardım istenebilir.
BAŞ DÖNMESİ GEÇTİYSE SORUN BİTMİŞ SAYILMAYABİLİR
Baş dönmesiyle birlikte konuşma veya görme bozukluğu, yüz ya da kol-bacak güçsüzlüğü yaşanıp belirtiler birkaç dakika sonra tamamen düzelse bile değerlendirme gerekebilir. Kısa süreli inme benzeri belirtiler geçici iskemik atak açısından önem taşıyabilir. Yapıştırılan markdown
NE ZAMAN DOKTORA GİDİLMELİ?
Baş dönmesi sık sık tekrarlıyorsa, uzun sürüyorsa, açıklanamayan şekilde başladıysa veya günlük yaşamı etkiliyorsa hekime başvurulması öneriliyor. Özellikle düşmeye yol açması, araç kullanmayı veya günlük işleri zorlaştırması durumunda nedeninin araştırılması önem taşıyor.
