Marketlerde özellikle çocuklara yönelik satılan çilekli ve muzlu sütlerin içeriği, gıda etiketlerine ilişkin yeni düzenlemeyle yeniden gündeme geldi. Tarım ve Orman Bakanlığı, ambalajında meyve vurgusu yapılan ancak çok düşük miktarda meyve içeren ürünlerin tüketicilerde yanlış algı oluşturmasını önlemek için harekete geçti. Düzenleme yalnızca aromalı sütlerle sınırlı kalmayacak. Paketli sütlerin yağ oranlarına ilişkin tanımlamalar, tereyağı çeşitleri ve peynirlerin satış isimleri de yeni kurallar kapsamında değerlendirilecek.
ÇİLEKLİ SÜTTEKİ MEYVE ORANI DİKKAT ÇEKTİ
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, gıda ürünlerinde kullanılan bazı isimlerin tüketicilerin ürün içeriğini yanlış değerlendirmesine neden olabildiğini belirtti.
Özellikle çocukların sıklıkla tükettiği çilekli ve muzlu sütleri örnek gösteren Yumaklı, bazı ürünlerde meyve oranının binde 1 düzeyinde kaldığını açıkladı.
Bu oran, bir kilogram üründe yalnızca bir gram meyve bulunması anlamına geliyor.
Yumaklı, “Çilekli süt mesela. Bakıyorsun: İçindeki çilek oranı binde 1. Çocuk çilekli süt içtiğini sanıyor.” sözleriyle ambalajlarda oluşturulan meyve algısına dikkat çekti.
MEYVELİ SÜT YERİNE AROMALI SÜT TANIMI KULLANILACAK
Bakanlığın üzerinde durduğu temel konu, ürünün ön yüzünde kullanılan ifadelerle gerçek içeriğinin uyumlu olması.
Çok düşük miktarda meyve içeren sütlerin, tüketiciye yoğun meyve içeriğine sahipmiş gibi sunulmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yeni uygulamayla bu tür ürünlerin uygun şekilde aromalı süt olarak tanımlanması öngörülüyor.
Bakan Yumaklı, “Bunların tümüne ‘aromalı’ yazılması gerekir. Bunların hepsini yasaklıyoruz.” ifadelerini kullandı.
Düzenleme, çilekli veya muzlu sütlerin tamamının raflardan kaldırılması anlamına gelmiyor. Amaç, ürünün gerçek niteliğini yansıtmayan isimlendirmelerin kullanılmasını engellemek.
PAKETLİ SÜTLERDE DOĞAL İFADESİNE YENİ SINIRLAMA
Bakanlığın etiket değişikliği planladığı bir diğer alan, farklı yağ oranlarına sahip paketli sütler oldu.
Az yağlı ve yağsız sütlerin ambalajlarında kullanılan doğal süt ifadesi, yeni sınıflandırma kapsamında yeniden düzenlenecek.
Bakanlığın açıklamasına göre doğal süt tanımlaması tam yağlı ve yağlı sütlerle sınırlandırılacak.
Yumaklı, “Paketli sütlerin yağ yüzde seviyelerini sınıflarına ayırdık.” diyerek ürünlerin yağ oranlarına göre daha açık biçimde sınıflandırılacağını belirtti.
Böylece tüketicilerin satın aldıkları sütün yağ içeriği hakkında ambalaj üzerinden daha net bilgi edinmesi amaçlanıyor.
TEREYAĞI AMBALAJLARINDA DA KURALLAR DEĞİŞİYOR
Etiket düzenlemesinin kapsamına tereyağı adıyla satışa sunulan ürünler de alındı.
Özellikle yarım yağlı veya dörtte üç yağlı tereyağı gibi isimlendirmelerin, ürünün gerçek bileşimiyle uyumlu olması gerektiği vurgulandı.
Bakanlık, tereyağı ile farklı yağ karışımlarının tüketiciler tarafından birbirinden kolayca ayırt edilebilmesini hedefliyor.
Yumaklı, “Tereyağı ise tereyağı, margarin ise margarin. Kandırmaca, aldatmaca olmayacak.” açıklamasıyla düzenlemenin temel yaklaşımını ortaya koydu.
TOST PEYNİRİ ADIYLA SATILAN ÜRÜNLERE YENİ DENETİM
Marketlerde farklı isimlerle satılan peynir çeşitleri de yeni kuralların uygulanacağı ürün grupları arasında yer alıyor.
Bakanlık, özellikle eritme peynirlerinin örgü peyniri, tel peynir veya tost peyniri gibi isimlerle pazarlanmasını mercek altına aldı.
Üretim yöntemi ve içeriği farklı olan peynirlerin, tüketicinin geleneksel peynir çeşitleriyle karıştırmasına yol açacak şekilde tanıtılmasının önüne geçilmesi isteniyor.
Yumaklı, “Eritme peyniri, özel bir ürün değil. Ona ‘eritme peynir’ diyeceksiniz.” sözleriyle ürünlerin gerçek türlerinin ambalajlarda açıkça belirtilmesi gerektiğini ifade etti.
YENİ ETİKET KURALLARI NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
Bakanlığın açıkladığı takvime göre süt ve peynir ürünlerindeki yeni isimlendirme uygulamaları 1 Ocak 2027 itibarıyla başlayacak.
Az yağlı ve yağsız sütlerde doğal süt ifadesinin kullanımına ilişkin geçiş sürecinin 31 Mart 2027'de tamamlanması planlanıyor.
Bazı ürün grupları için ise 30 Nisan 2027'ye kadar uyum süresi tanınacak.
Üreticilerin bu tarihlere kadar ambalajlarını yeni kurallara uygun hale getirmesi bekleniyor.
TÜKETİCİLER ALIŞVERİŞTE NELERE DİKKAT ETMELİ?
Yeni düzenleme, gıda alışverişinde ürün isimlerinin yanı sıra içindekiler listesinin de dikkatle incelenmesi gerektiğini gündeme taşıyor.
Çilekli veya muzlu süt satın alırken ambalajda yer alan meyve oranına ve aroma bilgisine bakılması, ürünün gerçek içeriğini anlamayı kolaylaştırıyor.
Peynirlerde ise eritme peyniri ile diğer peynir çeşitlerinin birbirinden ayrılması önem taşıyor. Paketli sütlerde yağ oranının kontrol edilmesi de tüketicilerin kendi tercihlerine uygun ürünleri seçmesine yardımcı oluyor.
Bakanlığın hayata geçirmeyi planladığı değişikliklerle, market raflarında ürünün adı ile içeriği arasındaki uyumun güçlendirilmesi ve tüketiciyi yanıltabilecek etiketlerin önüne geçilmesi hedefleniyor.