Sosyal medya, çevrimiçi oyunlar ve dijital platformlarda geçirilen zamanın ruh sağlığı üzerindeki etkileri yeniden gündemde. The Lancet Psychiatry dergisinde yayımlanan uluslararası komisyon raporuna göre problemli internet kullanımı, dünya nüfusunun yüzde 10'undan fazlasını etkiliyor olabilir. Uzmanlar, kontrol edilmesi güçleşen çevrimiçi davranışların uyku bozuklukları ve çeşitli ruh sağlığı sorunlarıyla ilişkili olduğuna dikkat çekti.
PROBLEMLİ İNTERNET KULLANIMI NEDİR?
Problemli internet kullanımı, sosyal medya, çevrimiçi oyun, alışveriş ve kumar gibi dijital etkinliklerin kişinin günlük yaşamını olumsuz etkileyecek düzeye ulaşmasını ifade ediyor. Araştırmacılar, bu faaliyetlerin tek başına zararlı olmadığını belirtiyor. Ancak internet kullanımının kontrol edilememesi, sosyal ilişkilerin bozulması ve iş veya eğitim hayatının aksaması sorunlu kullanımın göstergeleri arasında yer alıyor.
DEPRESYON VE UYKU SORUNLARIYLA İLİŞKİLİ
Raporda problemli internet kullanımının depresyon, anksiyete, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), obsesif kompulsif bozukluk (OKB) ve uyku sorunlarıyla birlikte görülebildiği belirtildi.
Yeme bozuklukları, kendine zarar verme davranışları ve intihar düşünceleriyle olan ilişkiler de ele alındı. Ancak araştırmacılar, bu bağlantıların her zaman doğrudan neden-sonuç ilişkisi göstermediğini vurguladı.
Komisyona göre gençler, mevcut ruh sağlığı sorunları bulunan kişiler ve düşük ya da orta gelirli ülkelerde yaşayanlar daha fazla risk altında olabilir.
SONSUZ KAYDIRMA VE OTOMATİK OYNATMA UYARISI
Uzmanlar, dijital platformlarda kullanılan sonsuz kaydırma, otomatik video oynatma ve sürekli bildirim gibi özelliklerin kullanıcıları daha uzun süre çevrimiçi tutabildiğine dikkat çekti.
Bu nedenle problemli internet kullanımının yalnızca bireysel alışkanlıklarla açıklanamayacağı, platformların tasarımının da değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Komisyon, dijital hizmetlerin daha güvenli tasarlanmasını ve riskli özelliklerin denetlenmesini önerdi. Raporda ayrıca internet kullanımını değerlendirirken yalnızca ekran süresine değil, kişinin uyku düzeni, sosyal ilişkileri ve günlük yaşamının ne ölçüde etkilendiğine bakılması gerektiği vurgulandı.