Tarihte zengin sofralarıyla ilişkilendirildiği için “kralların hastalığı” olarak adlandırılan gut, günümüzde milyonlarca insanı etkiliyor. New York Post'un gündeme taşıdığı hastalığa ilişkin küresel araştırma, 2020 yılında dünya genelinde yaklaşık 55,8 milyon kişinin gut hastası olduğunu ortaya koydu. Uzman kaynaklar, özellikle ayak başparmağında aniden başlayan şiddetli ağrı ve şişliğin gut belirtisi olabileceğine dikkat çekiyor.
KRALLARIN HASTALIĞI GUT NEDİR?
Gut, kanda biriken ürik asidin eklemlerde kristaller oluşturması sonucu gelişen iltihaplı bir romatizma türü. Geçmişte aşırı et ve alkol tüketimiyle ilişkilendirilen hastalığın gelişiminde genetik yatkınlık, böbrek fonksiyonları, obezite ve bazı kronik hastalıklar da rol oynuyor. Gut özellikle ayak başparmağını etkilese de diz, ayak bileği, el ve el bileği gibi farklı eklemlerde görülebiliyor.
GUT HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELER?
Gut atakları çoğunlukla gece saatlerinde aniden başlayan şiddetli eklem ağrısıyla ortaya çıkıyor. Ağrıya eklemde şişlik, kızarıklık, sıcaklık artışı ve hareket kısıtlılığı eşlik edebiliyor. Ataklar birkaç gün sürebiliyor ve tedavi edilmediğinde daha uzun devam edebiliyor. Belirtiler ataklar arasında kaybolsa da hastalık tekrarlayabiliyor. Uzun süre kontrol altına alınmayan gut, kalıcı eklem hasarına yol açabiliyor.
HANGİ BESİNLER GUT ATAĞINI TETİKLİYOR?
Kırmızı et, bazı deniz ürünleri, alkol ve şekerli içeceklerin fazla tüketilmesi gut riskini artırabilen faktörler arasında bulunuyor. Susuz kalmak, fazla kilo ve bazı ilaçlar da atakların ortaya çıkmasında etkili olabiliyor. Ancak gut yalnızca beslenmeden kaynaklanmıyor. Vücudun ürik asit üretimi ve böbreklerin bu maddeyi uzaklaştırma kapasitesi de hastalığın gelişiminde önem taşıyor.
GUT HASTALIĞI NASIL TEDAVİ EDİLİR?
Gut tedavisinde atak sırasında ağrı ve iltihabı azaltan ilaçlar kullanılabiliyor. Tekrarlayan ataklarda ise doktor kontrolünde ürik asit düşürücü tedaviler uygulanabiliyor. Sağlıklı kilonun korunması, yeterli sıvı tüketimi ve uygun beslenme alışkanlıkları hastalığın yönetimine yardımcı oluyor.
Özellikle ilk kez ortaya çıkan ani eklem ağrısı ve şişlikte doktora başvurulması gerekiyor. Ateşin eşlik ettiği durumlarda ise eklem enfeksiyonu olasılığı nedeniyle gecikmeden tıbbi değerlendirme yapılması önem taşıyor.