Sporcuların kas gücü ve performans desteği amacıyla kullandığı kreatin, son yıllarda beyin sağlığı üzerindeki olası etkileriyle de araştırılıyor. İspanya’daki Sevilla Üniversitesi’nden bilim insanlarının yaptığı yeni çalışma, kreatinin kronik bağırsak iltihabına bağlı olarak beyinde gelişen bazı olumsuz değişiklikleri azaltabileceğini ortaya koydu. Araştırma, Brain, Behavior, and Immunity dergisinde yayımlandı. Çalışmada kronik kolit oluşturulan erkek ve dişi sıçanlarda, beynin öğrenme ve hafızayla ilişkili bölgesi olan hipokampus incelendi.
KREATİN HİPOKAMPUS ÜZERİNDE ETKİ GÖSTERDİ
Araştırmacılar, kolit gelişen sıçanlarda hipokampustaki kreatin seviyelerinin düştüğünü, iltihabın arttığını ve nöronal işlevlerde bozulma görüldüğünü belirledi. Kreatin takviyesi verilen hayvanlarda ise hipokampustaki kreatin seviyelerinin yeniden yükseldiği, nöroinflamasyonun ve nöronal hasarın azaldığı bildirildi. Ayrıca nöronların elektriksel uyarılabilirliğinde kolite bağlı olarak gelişen bozulmaların da kreatin verilen grupta kısmen normale döndüğü saptandı.
ERKEK SIÇANLARDA ETKİ DAHA BELİRGİN OLDU
Çalışmada kolitin beyin üzerindeki etkilerinin erkek sıçanlarda daha ağır olduğu görüldü. Bu nedenle kreatinin koruyucu etkisinin de erkeklerde daha belirgin olduğu kaydedildi. Araştırmacılar, bu sonucun cinsiyete bağlı biyolojik farklılıklarla ilişkili olabileceğini değerlendiriyor.
BAĞIRSAK-BEYİN İLİŞKİSİNE YENİ VERİ
Kronik bağırsak hastalıkları yalnızca sindirim sistemiyle sınırlı kalmayabiliyor. Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi inflamatuvar bağırsak hastalıklarında bazı hastalarda beyin sisi, dikkat sorunları ve hafıza güçlüğü gibi belirtiler de görülebiliyor. Yeni araştırma, bağırsaktaki iltihabın beyin dokusunda da değişikliklere yol açabileceği ve kreatinin bu süreçte koruyucu bir rol oynayabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
DAHA ÖNCE BAĞIRSAK ÜZERİNDE DE İNCELENMİŞTİ
Aynı araştırma grubunun daha önce yaptığı çalışmalarda da kreatin takviyesinin kronik kolitli hayvanlarda bağırsak iltihabını ve hastalığa bağlı bazı hasar göstergelerini azalttığı bildirilmişti. Yeni çalışma ise bu kez özellikle hipokampus üzerindeki etkileri ortaya koyması açısından dikkat çekiyor.
İNSANLAR İÇİN HENÜZ KESİN SONUÇ YOK
Araştırmanın en önemli sınırlaması, deneylerin hayvan modeli üzerinde yapılmış olması. Bilim insanları, kreatinin inflamatuvar bağırsak hastalığı olan kişilerde beyin sağlığını koruyup korumadığını anlayabilmek için insan çalışmalarına ihtiyaç olduğunu belirtiyor. Bu nedenle mevcut bulgular, kreatinin tedavi amacıyla kullanılabileceği anlamına gelmiyor. Araştırma, daha çok gelecekte yapılacak klinik çalışmalar için yeni bir araştırma alanı açıyor.
