ABD'de enerji içecekleri ve yüksek kafeinli takviyeler üzerine yapılan yeni araştırma, özellikle genç yetişkinlerin kalp sağlığına ilişkin dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Toplam 28 bin 345 yan etki bildiriminin incelendiği çalışmada, uyarıcı içeren ürünlerle bağlantılı kalp durması raporlarının yaklaşık 11 kat daha sık görüldüğü belirlendi. Uzmanlar, bulguların doğrudan neden-sonuç ilişkisini kanıtlamadığını ancak daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
28 BİNDEN FAZLA YAN ETKİ BİLDİRİMİ İNCELENDİ
Virginia Üniversitesi Tıp Fakültesinden araştırmacılar, 2017-2025 yılları arasında ABD Gıda ve İlaç Dairesinin (FDA) güvenlik veritabanına gönderilen 28 bin 345 yan etki bildirimini değerlendirdi.
Araştırmacılar, enerji içecekleri ve uyarıcı içeren takviyelerle ilgili 854 bildirimi; gazlı içecekler, protein barları, smoothie'ler ve vitaminlere ilişkin raporlarla karşılaştırdı.
Çalışmanın sonuçları, Chicago'da düzenlenen Amerikan Kalp Derneğinin 2026 Bilimsel Oturumları'nda sunuldu.
KALP DURMASI BİLDİRİMLERİNDE 11 KATLIK FARK
Araştırmada, uyarıcı içeren ürünlerle bağlantılı raporlarda kalp durması bildirimlerinin diğer ürünlere göre yaklaşık 11 kat daha sık yer aldığı görüldü.
Kalp krizi bildirimlerinde yaklaşık 4,5 kat, tehlikeli kalp ritim bozukluklarında ise yaklaşık 4 katlık fark belirlendi.
Araştırmacılar, bu oranların enerji içeceği tüketen kişilerde kalp hastalığı riskinin aynı ölçüde arttığını göstermediğini belirtti. Sonuçlar, FDA'ya iletilen yan etki bildirimlerinin karşılaştırılmasına dayanıyor.
KALPLE İLGİLİ RAPORLARIN YÜZDE 45'İ GENÇ YETİŞKİNLERDEN
Kalple ilgili yan etki bildirimlerinin yaklaşık yüzde 45'i, 18-34 yaş grubundaki yetişkinleri kapsadı.
Araştırmada benzer bildirim örüntüsünün hem kadınlarda hem de erkeklerde görüldüğü belirtildi. Bulgular, özellikle genç yetişkinlerin enerji içeceği ve uyarıcı takviye tüketiminin daha ayrıntılı incelenmesi gerektiğini ortaya koydu.
BAZI ÜRÜNLERDE KAHVEDEN 12 KAT FAZLA KAFEİN
Amerikan Kalp Derneğinin açıklamasına göre enerji içeceği satışları son 10 yılda iki kattan fazla arttı. ABD'de bu ürünlerin satış hacmi 2024 yılında 20 milyar doları aştı.
Bazı enerji içecekleri, aynı hacimdeki demlenmiş kahveye göre üç kata kadar daha fazla kafein içeriyor. Antrenman öncesinde kullanılan bazı toz takviyelerde ise kafein yoğunluğu kahvenin 12 katını aşabiliyor.
Amerikan Kalp Derneğinin 2026 yılında yayımladığı bilimsel değerlendirmeye göre günlük 400 miligrama kadar kafein tüketimi, çoğu sağlıklı yetişkin için genel olarak güvenli kabul ediliyor. Ancak ürünlerin kafein miktarları önemli ölçüde değişebiliyor.
ARAŞTIRMACIDAN DÜZENLİ TÜKETİM UYARISI
Araştırmayı yürüten Sai Samayamanthula, enerji içeceklerinin günlük tüketim ürünü olarak pazarlanmasının bu ürünlere yönelik risk algısını azaltabildiğini söyledi.
Sağlıklı kişilerde ara sıra tüketimin oluşturduğu riskin düşük olabileceğini belirten Samayamanthula, düzenli tüketicilerin önerilen günlük kafein sınırını kolaylıkla aşabileceğini ifade etti.
Araştırmacı, yüksek kafeinli ürünlerin kalp-damar sağlığı üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğine dikkat çekti.
Samayamanthula ayrıca çarpıntı, göğüs ağrısı veya bayılma şikâyetiyle sağlık kuruluşlarına başvuran genç hastaların enerji içeceği ve uyarıcı takviye kullanımının da sorgulanması gerektiğini vurguladı.
ENERJİ İÇECEKLERİ KALP KRİZİNE NEDEN OLUYOR MU?
Araştırmaya katılmayan Kaliforniya Üniversitesi San Francisco Tıp Fakültesinden kardiyolog Gregory Marcus, yüksek miktarda kafein içeren ürünlerin kalp-damar sistemi üzerindeki olası zararlarına ilişkin endişelerin arttığını belirtti.
Marcus, araştırmanın enerji içeceklerinin kalp krizi veya kalp durmasına doğrudan neden olduğunu kanıtlamadığını söyledi. Uzman, bildirilen olaylarda başka etkenlerin de rol oynamış olabileceğine dikkat çekti.
Araştırmanın önemli sınırlılıkları da bulunuyor. FDA'nın güvenlik veritabanına yapılan bildirimler gönüllülük esasına dayanıyor. Bu nedenle ürünleri herhangi bir sağlık sorunu yaşamadan tüketenlerin sayısı bilinmiyor.
Ayrıca çalışma henüz hakem değerlendirmesinden geçmiş bir bilimsel makale olarak yayımlanmadı. Araştırmacılar, enerji içecekleri ve uyarıcı takviyelerle kalp rahatsızlıkları arasındaki ilişkinin daha kapsamlı çalışmalarla incelenmesi gerektiğini belirtti.
