Yaşadığımız mahallenin yalnızca günlük yaşamımızı değil, beyin sağlığımızı da etkileyebileceği ortaya çıktı. İsveç'te Stockholm Üniversitesi ve Karolinska Enstitüsü tarafından yürütülen yeni araştırmada, evlerinin çevresinde daha fazla yeşil alan bulunan kişilerde demans gelişme riskinin yaklaşık yüzde 20 daha düşük olduğu belirlendi. Yaklaşık 3 bin kişinin 16 yıl boyunca takip edildiği çalışma, özellikle konutlara yakın bitki örtüsünün sağlıklı yaşlanmayla ilişkili olabileceğini gösterdi.
YEŞİL ALANLAR DEMANS RİSKİYLE İLİŞKİLİ BULUNDU
Alzheimer's & Dementia dergisinde yayımlanan araştırmada, yaşanılan çevrenin bilişsel sağlık üzerindeki etkileri incelendi. Araştırmacılar, katılımcıların evlerinin etrafındaki yeşil alanları haritalandırarak uzun yıllar boyunca bilişsel sağlık durumlarını ve demans gelişimini takip etti.
Sonuçlara göre evinin yakınında daha fazla bitki örtüsü bulunan kişilerde demans gelişme riskinin yaklaşık yüzde 20 daha düşük olduğu görüldü.
Araştırmanın lideri ve yazarlarından Cecilia Stenfors, bulguların yaşanılan çevrenin beyin sağlığını destekleyen koşullar açısından önem taşıdığını belirtti.
Çalışma, yeşil alanlarla demans riski arasında bir ilişki ortaya koysa da yeşil alanların tek başına hastalığı önlediğini kesin olarak kanıtlamıyor.
EVİN 100 METRE ÇEVRESİNDEKİ YEŞİLLİK ÖNE ÇIKTI
Araştırmanın sonuçlarında en belirgin ilişki, katılımcıların evlerine en yakın bölgelerdeki bitki örtüsünde görüldü.
Özellikle konutların 100 metre çevresinde bulunan yeşil alanların daha düşük demans riskiyle güçlü biçimde ilişkili olduğu belirlendi. Ev ile yeşil alan arasındaki mesafe arttıkça söz konusu ilişkinin zayıfladığı kaydedildi.
Bu bulgu, büyük parklara erişimin yanı sıra evlerin yakın çevresindeki ağaçların ve diğer bitki örtüsünün de beyin sağlığı açısından önem taşıyabileceğine işaret ediyor.
YEŞİL ALANLAR BEYİN SAĞLIĞINI NASIL ETKİLİYOR?
Araştırmacılar, doğal alanların beyin sağlığı üzerindeki olası etkilerini birden fazla faktörle açıklıyor.
Yeşil alanların stresi azaltması, daha iyi uyku koşullarını desteklemesi ve fiziksel aktiviteyi teşvik etmesi, bunlar arasında gösteriliyor. Ayrıca parklar ve doğal ortamlar, insanların sosyalleşmesine ve günlük yaşamda daha fazla hareket etmesine yardımcı olabiliyor.
Cecilia Stenfors, doğal ortamların psikolojik yenilenmeyi destekleyebileceğini, stresi azaltabileceğini ve kişinin kendisini daha iyi hissetmesine katkı sağlayabileceğini belirtti.
Araştırmacılara göre bitki örtüsü, trafik gürültüsü, hava kirliliği ve aşırı sıcaklar gibi çevresel etkenlere maruz kalmayı azaltarak sağlığa dolaylı katkı da sağlayabilir.
AVRUPA'DA DEMANSLI KİŞİ SAYISININ ARTMASI BEKLENİYOR
Araştırmada, Avrupa'da demansla yaşayan kişi sayısındaki artış beklentisine de yer verildi.
Aktarılan tahminlere göre 2025 yılında Avrupa Birliği'nde yaklaşık 9 milyon kişi demansla yaşıyordu. Bu sayının 2050 yılına kadar 14 milyonun üzerine çıkabileceği öngörülüyor.
Araştırmacılar, artış beklentisinin beyin sağlığını korumaya yönelik çalışmaların yalnızca sağlık hizmetleriyle sınırlı kalmaması gerektiğini gösterdiğini belirtiyor.
Bu nedenle şehir planlamasında, konut çevrelerinde yeşil alanların korunması ve artırılması da değerlendirilmesi gereken yaklaşımlar arasında bulunuyor.
ŞEHİRLER PLANLANIRKEN BEYİN SAĞLIĞI DA DÜŞÜNÜLMELİ
Çalışmanın yazarları, kentlerde mevcut bitki örtüsünün korunmasının yanı sıra herkesin erişebileceği yeşil alanlar oluşturulması gerektiğini vurguluyor.
Araştırmanın lideri Cecilia Stenfors, şehirlerin ve konut çevrelerinin planlanmasında beyin sağlığının da dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
Avrupa Nöroloji Akademisinin çevresel etkiler çalışma grubunun eş başkanı nörolog Ulf Kallweit ise yalnızca evin hemen çevresinin değil, daha geniş yerleşim düzeninin de uyku ve genel beyin sağlığı üzerinde etkili olabileceğini belirtti.
Araştırmacılara göre erişilebilir yeşil alanların artırılması, sağlıklı yaşlanmayı desteklemenin yanı sıra iklim uyumu ve biyolojik çeşitliliğin korunmasına da katkı sağlayabilir.
