Bir cerrahın hastanın bulunduğu ameliyathanede olmadan, robotik sistem üzerinden uzaktan ameliyat yapması tıp dünyasında üzerinde çalışılan yöntemler arasında. Uluslararası Üroloji Araştırmaları Derneği’nin düzenlediği IURES 2026 Kongresi’nde uzmanlar, telecerrahinin imkânlarını ve gerektirdiği teknik altyapıyı değerlendirdi.
ROBOTU CERRAH KONTROL EDİYOR
Telecerrahide cerrah, hastadan uzaktaki bir konsoldan robotik kolları yönetiyor. Ameliyat bölgesinden alınan görüntüler cerraha aktarılıyor, cerrahın el hareketleri de robotik sistem aracılığıyla hastaya uygulanıyor.
Sistem kendi başına karar verip ameliyat yapmıyor. Robotik kolların hareketlerini cerrah kontrol ediyor; yöntemi geleneksel robot destekli cerrahiden ayıran nokta, cerrahın konsolunun hastanın bulunduğu ameliyathaneden uzakta olabilmesi.
BAĞLANTI GECİKMESİ RİSK OLUŞTURABİLİR
Cerrahın hareketleriyle robotun tepkisi arasındaki gecikme, hassas dokularda çalışırken risk yaratabiliyor. Bu nedenle yalnızca hızlı internet bağlantısı yeterli değil; bağlantının kararlı, görüntü aktarımının kesintisiz olması gerekiyor.
Olası bağlantı kesintilerine karşı önceden güvenlik planı hazırlanması ve hastanın bulunduğu yerde müdahale edebilecek eğitimli bir cerrahi ekibin bulunması da önem taşıyor. Hasta verilerinin korunması ve sistemin siber saldırılara karşı güvenli olması, telecerrahinin diğer gereklilikleri arasında yer alıyor.
TEK KESİDEN ROBOTİK AMELİYAT
Kongrede öne çıkan yeniliklerden biri de “tek port” olarak adlandırılan sistemler oldu. Bu yaklaşımda özel robotik aletler ve kamera, vücuda birden fazla kesi yerine tek bir kesiden ulaştırılıyor.
Cerrah, yüksek çözünürlüklü görüntüler eşliğinde robotik kolları kontrol ediyor. Aletlerin dar bir alanda farklı yönlere hareket edebilmesi, özellikle bazı ürolojik ameliyatlarda çalışma alanını genişletebiliyor.
GÖRÜNTÜLEME VE VERİ ANALİZİ DE DÖNÜŞÜYOR
Uzmanların değerlendirmelerine göre robotik cerrahi artık yalnızca cerrahın el hareketlerini kolaylaştıran sistemlerle sınırlı değil. Görüntüleme, veri analizi ve yapay zekâ destekli yöntemler de özellikle üroloji alanında yeni imkânlar sunuyor.
Telecerrahi ise deneyimli cerrahların belirli merkezlerle sınırlı kalmayan uzmanlığını farklı şehirlerdeki hastalara ulaştırma potansiyeli taşıyor. Bunun uygulanabilmesi, teknik altyapının yanı sıra sağlık hizmetlerinin ve acil durum planlarının da buna göre düzenlenmesine bağlı.
