Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), nikotin torbalarının özellikle çocuklar ve gençler arasında hızla yayılmasına ve bu ürünlerin agresif pazarlama yöntemleriyle hedef kitleye sunulmasına karşı uyarıda bulundu.
DSÖ’nün yayımladığı yeni raporda, nikotin poşetlerinin yüksek bağımlılık riski taşıdığı belirtilirken, bu ürünlere yönelik düzenlemelerin küresel ölçekte yetersiz kaldığına dikkat çekildi.
PAZAR HIZLA BÜYÜYOR
Rapora göre, 2024 yılında nikotin torbalarının küresel perakende satışı 23,4 milyar adede ulaştı. Bu rakam, bir önceki yıla göre yüzde 50’nin üzerinde artış anlamına geliyor.
2025 yılı itibarıyla pazar büyüklüğü yaklaşık 7 milyar dolara ulaşırken, satışların büyük bölümü Kuzey Amerika’dan geldi. ABD başta olmak üzere Almanya, Polonya ve İsveç gibi Avrupa ülkelerinde de kullanım yaygınlaşıyor.
GENÇLER HEDEFTE
DSÖ, ürünlerin özellikle gençlere yönelik pazarlama stratejileriyle öne çıktığını vurguladı. Sosyal medya ve dijital platformlarda influencer’lar aracılığıyla yapılan tanıtımların, kullanımın gizlenebileceği mesajı verdiği ve ebeveyn denetimini zorlaştırdığı belirtildi.
ABD’de 13–20 yaş grubu ile 21–27 yaş arası genç yetişkinlerde kullanım oranının 2022 ile 2025 arasında yaklaşık dört kat arttığı kaydedildi. İngiltere’de ise 16–24 yaş grubunda kullanım oranı kısa sürede belirgin şekilde yükseldi.
AROMALARLA CAZİP HALE GETİRİLİYOR
Raporda, nikotin torbalarının meyve, şekerleme ve nane gibi aromalarla piyasaya sunulmasının gençler açısından ürünü daha çekici hale getirdiği ifade edildi.
Bazı markaların bira, mojito ve bourbon gibi alkollü içecek aromaları kullanması da dikkat çekti. DSÖ’ye göre bu çeşitlilik, özellikle gençlerin ürünü denemesini kolaylaştırıyor.
“DÜZENLEMELER YETİŞEMİYOR”
DSÖ Tütünsüz Girişimi birim sorumlusu Vinayak Prasad, “Nikotin poşeti kullanımı hızla yayılırken düzenlemeler aynı hızda ilerlemiyor. Hükümetler güçlü ve kanıta dayalı önlemlerle harekete geçmeli” dedi.
DSÖ Sağlık Belirleyicileri Direktörü Etienne Krug ise özellikle gençlerin bu ürünlerle hedef alındığını belirterek, “Bu ürünler bağımlılık oluşturacak şekilde tasarlanıyor. Gençleri sektörün manipülasyonundan korumak için daha güçlü düzenlemelere ihtiyaç var” ifadelerini kullandı.
DAHA SIKI ÖNLEM ÇAĞRISI
DSÖ, nikotin torbalarına yönelik kapsamlı düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Öneriler arasında aromaların yasaklanması, reklam ve tanıtımların sınırlandırılması, yaş doğrulama sistemlerinin güçlendirilmesi ve çevrim içi satışların kısıtlanması yer alıyor.
Raporda, mevcut düzenleyici boşlukların bu ürünlerin hızla yayılmasına zemin hazırladığı ve özellikle gençlerin korunması için acil adımlar atılması gerektiği ifade edildi.
