UNICEF’in yeni raporu, dünyadaki neredeyse her çocuğun sağlıklarını ve gelişimlerini tehdit eden iklim kaynaklı tehlikelere maruz kaldığını ortaya koydu. Rapora göre iklim değişikliğinin etkileri şiddetlendikçe çocuklar, yaşamlarını ciddi biçimde etkileyebilecek doğal ve insan kaynaklı risklerle daha fazla karşı karşıya kalıyor.
UNICEF İcra Direktörü Catherine Russell, sıcak hava dalgaları, orman yangınları, kuraklıklar ve sellerin çocukların hayatını altüst etmeye devam ettiğini belirterek, dünyadaki çocukların yarısının artık günlük yaşamlarını şekillendiren en az üç örtüşen iklim tehdidiyle birlikte yaşadığını söyledi.
ÇOCUKLARIN SAĞLIĞI VE EĞİTİMİ ETKİLENİYOR
Raporda, iklim krizinin çocukların fiziksel ve ruhsal sağlığı, iyi olma hâli, eğitim ve korunmaya erişimi üzerindeki etkisinin çok büyük olduğu, ancak bu etkilerin hâlâ yeterince ölçülmediği belirtildi.
Russell, çocukları korumak için daha dayanıklı hizmetlere yatırım yapılması gerektiğini vurgulayarak, “Çocukları göz önünde bulundurarak sağlık ve eğitim sistemlerini güçlendirdiğimizde ve altyapıyı iyileştirdiğimizde, onları bugünün iklim tehditlerinden korur, geleceklerini güvence altına almalarına yardımcı oluruz.” dedi.
ÇOCUKLAR İKLİM KRİZİNE DAHA KIRILGAN
UNICEF’e göre çocuklar, iklimle bağlantılı tehlikelerden orantısız biçimde etkileniyor. Çocukların vücutları hâlâ gelişme aşamasında olduğu için fiziksel ve psikolojik strese yetişkinlere göre daha açık oldukları belirtiliyor. Raporda, bu kırılganlıkların bir kısmının kaçınılmaz olduğu ancak çocukların bağımlı olduğu sosyal hizmetlerin daha erişilebilir ve dayanıklı hale getirilebileceği vurgulandı.
KURAKLIK, GIDA GÜVENCESİNİ TEHDİT EDİYOR
Rapora göre şiddetli kuraklıklar, mahsulleri yok ederek gıda güvencesizliğini derinleştirebiliyor. Bu durum çocukların büyüme ve gelişimini doğrudan etkiliyor.
Kuraklık sonrası geriye kalan kuru bitki örtüsü orman yangınlarını körükleyebiliyor. Yangınlar hava kirliliğini artırırken, toprağı yılın ilerleyen dönemlerinde ani sellere daha açık hale getirebiliyor. Bu seller ise su kaynaklı hastalıkların yayılmasına zemin hazırlayabiliyor.
360 MİLYONDAN FAZLA ÇOCUK SEL RİSKİ ALTINDA
UNICEF, dünya genelinde 360 milyondan fazla çocuğun sele maruz kaldığını tahmin ediyor. Seller; boğulma, yaralanma, sıtma gibi vektörlerle bulaşan hastalıkların ve kolera gibi su yoluyla bulaşan enfeksiyonların yayılmasına neden olabiliyor.
Raporda, selden zarar gören hanelerde küf oluşumunun artabildiği, bunun da solunum yolu hastalıklarına yol açabileceği belirtildi. Su, sanitasyon ve hijyen hizmetlerindeki kesintilerin ise özellikle küçük çocuklarda önde gelen ölüm nedenlerinden biri olan ishal gibi ağır hastalıklara yol açabileceği kaydedildi.
1,5 MİLYARDAN FAZLA ÇOCUK AŞIRI SICAKLA KARŞI KARŞIYA
Rapora göre 1,5 milyardan fazla çocuk sık ve şiddetli sıcak hava dalgalarıyla karşı karşıya.
Çocuklar, yetişkinlere kıyasla sıcaklık stresinin kısa ve uzun vadeli etkilerine karşı daha kırılgan. Vücut ağırlığının kilosu başına daha az terlemeleri ve metabolizma hızlarının daha yüksek olması, aşırı sıcak dönemlerinde vücutlarının daha hızlı ısınmasına neden oluyor.
Yüksek sıcaklığa maruz kalmanın erken doğum ve doğumsal anomaliler riskini artırabileceği, ayrıca hamilelerde gebelik diyabeti ve hipertansif bozukluklar gibi komplikasyonların görülme riskini yükseltebileceği bildirildi.
2,3 MİLYAR ÇOCUK SAĞLIKSIZ HAVA SOLUYOR
UNICEF raporunda, neredeyse tüm çocukların, yani yaklaşık 2,3 milyar çocuğun sağlıksız hava kalitesine sahip bölgelerde yaşadığı belirtildi.
Bu durum, hava kirliliğini çocuklar için en büyük çevresel sağlık risklerinden biri haline getiriyor. Çocukların akciğerleri, solunum yolları ve bağışıklık sistemleri erken yetişkinlik dönemine kadar gelişmeye devam ettiği için kirli havanın zararlı etkilerine daha açık oldukları vurgulandı.
VEKTÖR KAYNAKLI HASTALIKLAR YAYILIYOR
UNICEF, iklim değişikliğinin küresel sağlığa yönelik artan tehdidinin, iklime duyarlı hastalıkların yaygınlığındaki artış ve dağılımındaki değişimlerle görüldüğünü bildirdi.
Dünya genelinde çocuklar, sıtma, dang humması ve Batı Nil ateşi gibi hastalıklara giderek daha fazla maruz kalıyor. Rapora göre 1 milyar çocuk sıtma riski altında yaşıyor. Sıtma, ölüme ve uzun vadeli nörolojik hasara yol açabiliyor; çocukların gelişimini, öğrenmesini ve okul başarısını olumsuz etkileyebiliyor.
Gençlerin, hastalıkla bağlantılı ağır kansızlığa karşı da özellikle savunmasız olduğu ve bunun başlıca ölüm nedenleri arasında yer aldığı belirtildi.
DAYANIKLI HİZMETLERE YATIRIM ÇAĞRISI
UNICEF, çocukların iklim krizinin etkilerinden korunması için sağlık, eğitim, su, sanitasyon ve sosyal koruma hizmetlerinin iklim risklerine karşı daha dayanıklı hale getirilmesi gerektiğini vurguladı.
Raporda, çocuk merkezli politikaların hem bugünün iklim tehditlerine karşı koruma sağlayacağı hem de çocukların geleceğini güvence altına almaya katkı sunacağı ifade edildi.
