Yeni bir araştırma, hem çok az hem de çok fazla uykunun vücuttaki yaşlanma sürecini hızlandırabileceğini ortaya koydu. Bulgular, uyku süresi ile biyolojik yaşlanma arasında güçlü bir ilişki olduğunu gösteriyor.
Uluslararası bir araştırma ekibi, Birleşik Krallık Biyobankası’nda yer alan yaklaşık yarım milyon kişinin verilerini analiz etti. Sonuçlara göre, gecede düzenli olarak 6 saatten az veya 8 saatten fazla uyuyan bireylerde daha hızlı biyolojik yaşlanma belirtileri gözlendi.
“U ŞEKLİNDE” RİSK
Araştırma, uyku süresi ile sağlık arasında “U şeklinde” bir ilişki olduğunu ortaya koydu. Orta aralıkta uyuyan kişiler en sağlıklı sonuçları gösterirken, hem kısa hem de uzun uyku sürelerine sahip olanlarda yaşlanma belirtileri daha belirgin hale geldi.
Bu etki yalnızca tek bir organla sınırlı kalmadı. Beyin, kalp, akciğerler, karaciğer, bağışıklık sistemi ve metabolizma dahil olmak üzere vücudun pek çok sisteminde benzer sonuçlar görüldü.
TÜM VÜCUT ETKİLENİYOR
Araştırmacılar, “biyolojik yaşlanma saatleri” adı verilen yöntemlerle, bireylerin gerçek yaşlarına kıyasla ne kadar hızlı yaşlandığını değerlendirdi. Bu analizlerde beyin görüntüleri, kan proteinleri ve çeşitli biyolojik belirteçler kullanıldı.
Çalışmanın başyazarı, Columbia Üniversitesi’nden Doç. Dr. Junhao Wen, “Uyku süresinin tüm fizyolojimize derinlemesine etki ettiğini görüyoruz. Bu, beyin ile vücut arasındaki güçlü bağlantıyı ortaya koyuyor,” dedi.
SADECE YORGUNLUK DEĞİL
Kısa uyku süresi; depresyon ve anksiyete gibi ruhsal sorunların yanı sıra kalp hastalıkları, tip 2 diyabet, obezite ve solunum problemleriyle de ilişkilendirildi.
Uzun uyku süresi de benzer şekilde bazı sağlık sorunlarıyla bağlantılı bulundu. Ancak araştırmacılar, bunun doğrudan zarardan ziyade altta yatan bir hastalığın işareti olabileceğine dikkat çekti.
DAHA FAZLA ARAŞTIRMA GEREKLİ
Bilim insanları, elde edilen bulguların uykunun tek başına yaşlanmaya neden olduğunu kesin olarak kanıtlamadığını vurguladı. Ayrıca verilerin büyük bölümünün katılımcıların kendi beyanlarına dayanmasının da sınırlayıcı bir unsur olduğu belirtildi.
Uzmanlar, uyku ile yaşlanma arasındaki ilişkinin daha net anlaşılabilmesi için daha kapsamlı ve uzun vadeli çalışmalara ihtiyaç olduğunu ifade ediyor.
