Pankreas kanseri tedavisinde bilim dünyasını heyecanlandıran yeni bir gelişme yaşandı. Tedavisi en zor kanser türleri arasında bulunan pankreas kanserine karşı geliştirilen günlük hap, erken dönem klinik araştırmada umut verici sonuçlar ortaya koydu. Kemoterapiyle birlikte kullanılan darakonrasib adlı ilaç, ileri evre hastaların önemli bir bölümünde tümörlerin büyümesini durdururken bazı hastalarda kanserin görüntüleme yöntemleriyle tespit edilemeyecek seviyeye gerilemesini sağladı. Uzmanlar sonuçları önemli bir ilerleme olarak değerlendirirken tedavinin henüz kesin çözüm olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı.
PANKREAS KANSERİNDE TÜMÖRLERİN BÜYÜMESİ DURDU
ABD'de yürütülen erken dönem klinik araştırmaya, pankreas kanseri ileri evreye ulaşmış ve hastalığı vücudunun farklı bölgelerine yayılmış 61 kişi katıldı.
Araştırmada hastalara kemoterapiyle birlikte günlük olarak darakonrasib verildi.
Elde edilen sonuçlara göre katılımcıların yüzde 90'ında tümörlerin büyümesi durdu. Hastaların yüzde 60'ından biraz fazlasında ise tümörlerin küçüldüğü veya görüntüleme yöntemlerinde artık tespit edilemediği görüldü.
En dikkat çekici sonuç, hastaların yaklaşık yüzde 8'inde ortaya çıktı. Her 12 hastadan yaklaşık birinde tümörler taramalarda görünmez hale geldi.
Ancak araştırmacılar, görüntüleme yöntemlerinde kanserin tespit edilememesinin hastalığın tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmediğinin altını çizdi.
UZMANLAR SONUÇLARI BÜYÜK BİR İLERLEME OLARAK GÖRÜYOR
İngiltere Kanser Araştırmaları Vakfı, araştırmadan elde edilen bulguları pankreas kanseri tedavisinde onlarca yıldır görülen en önemli gelişmelerden biri olarak değerlendirdi.
Vakfın doktorlarından Sam Godfrey, BBC News'e yaptığı açıklamada sonuçların son derece heyecan verici olduğunu belirtti.
Godfrey, “Pankreas kanseri konusunda nihayet çok gecikmiş olan ilerlemeyi görüyoruz.” sözleriyle araştırmanın önemine dikkat çekti.
Pankreas kanserinin mevcut tedavilere karşı dirençli yapısı nedeniyle yeni ilaçların geliştirilmesi, hastaların yaşam süresinin uzatılması açısından büyük önem taşıyor.
DARAKONRASİB NEDİR, NASIL ETKİ GÖSTERİYOR?
Araştırmada kullanılan darakonrasib, kanser hücrelerinin büyümesinde rol oynayan RAS proteinlerini hedef alan bir ilaç.
Pankreas kanseri hastalarının büyük bölümünde, hücrelerin kontrolsüz çoğalmasına yol açan RAS yolaklarıyla ilişkili genetik değişiklikler bulunuyor.
İlaç, bu mekanizmayı baskılayarak kanser hücrelerinin büyümesini ve çoğalmasını engellemeyi amaçlıyor.
Günlük hap şeklinde kullanılan darakonrasibin kemoterapiyle birlikte uygulanması, araştırmada tümörlerin küçülmesi veya büyümesinin durmasıyla ilişkilendirildi.
Benzer genetik değişikliklerin akciğer ve yumurtalık kanseri dahil farklı kanser türlerinde de görülmesi, tedavinin gelecekte başka hastalıklar açısından da araştırılabileceğine işaret ediyor.
HASTALAR BİR BUÇUK YIL BOYUNCA TAKİP EDİLDİ
Klinik araştırmaya katılan hastalar ortalama bir buçuk yıl boyunca izlendi.
Bu süreçte bazı hastalarda kanserin yeniden ilerlemediği görüldü. Ancak araştırmacılar, hastalığın ne kadar süre kontrol altında tutulabileceğini belirlemek için daha uzun takip sürelerine ihtiyaç olduğunu vurguladı.
ABD'deki Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi'nden Dr. Wungki Park, araştırmadan elde edilen sonuçların şu ana kadar oldukça cesaret verici olduğunu belirtti.
Uzmanlar, yeni tedavinin kanseri tamamen ortadan kaldırmasa bile hastalara daha uzun yaşam süresi sağlayabileceğini değerlendiriyor.
KANSERİN TAMAMEN İYİLEŞTİĞİ ANLAMINA GELMİYOR
Araştırmanın en önemli sınırlamalarından biri, elde edilen sonuçların henüz erken aşamada olması.
Hastalarda tümörlerin görüntüleme yöntemleriyle tespit edilememesi, vücutta hiçbir kanser hücresinin kalmadığını kesin olarak göstermiyor.
Sam Godfrey, bu konuda şu uyarıda bulundu:
“Kanser geri dönebilir ve taramalar hiçbir belirti göstermese bile, daha çok süre geçene kadar kanserden tamamen kurtulduğunuzu kesin olarak bilemezsiniz.”
Uzmanlar, ilacın uzun vadeli etkilerinin ve güvenliğinin daha kapsamlı araştırmalarla değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
YAŞAM SÜRESİNİ UZATMA POTANSİYELİ ARAŞTIRILIYOR
Araştırmanın sonuçları, Avrupa'da düzenlenen EORTC kanser konferansında da bilim insanlarıyla paylaşıldı.
Konferans Başkanı Prof. Elena Garralda, kemoterapiyle birlikte kullanılan yeni ilacın hastaların yaşam süresini uzatma potansiyeline dikkat çekti.
Garralda, “Bu sonuçlar heyecan verici çünkü kombine tedavinin hastaların genel yaşam süresini uzattığı ve tümörlerin yeniden büyümeye başlamasından önceki süreyi önemli ölçüde iyileştirebileceğini gösteriyor.” ifadelerini kullandı.
Bununla birlikte araştırmanın erken aşamada olması nedeniyle yaşam süresindeki olası kazanımın büyüklüğü henüz kesinleşmiş değil.
PANKREAS KANSERİ NEDEN BU KADAR TEHLİKELİ?
Pankreas kanseri, çoğu zaman erken evrede belirgin şikayetlere neden olmaması nedeniyle geç teşhis edilebilen kanser türleri arasında bulunuyor.
Hastalık ilerlediğinde tedavi seçenekleri sınırlanabiliyor. Kemoterapi bazı hastalarda tümörleri küçültse de kanserin yeniden büyümesi önemli bir sorun olmaya devam ediyor.
İngiltere'deki verilere göre her yıl yaklaşık 11 bin 500 kişiye pankreas kanseri teşhisi konulurken yaklaşık 10 bin 200 kişi bu hastalık nedeniyle hayatını kaybediyor.
Bu tablo, yeni tedavi seçeneklerine duyulan ihtiyacın büyüklüğünü ortaya koyuyor.
PANKREAS KANSERİNİN BELİRTİLERİ NELER?
Pankreas kanseri farklı belirtilerle kendini gösterebiliyor. Hastalığın olası işaretleri arasında sarılık, ciltte kaşıntı, idrar renginde koyulaşma ve dışkı renginde açılma bulunuyor.
Açıklanamayan kilo kaybı, sürekli yorgunluk ve yüksek ateş de görülebilen belirtiler arasında yer alıyor.
Bu şikayetler farklı hastalıklardan da kaynaklanabileceği için tek başına pankreas kanseri teşhisi anlamına gelmiyor. Özellikle devam eden veya nedeni açıklanamayan belirtilerde tıbbi değerlendirme önem taşıyor.