Mikrodalgada ısıtılan hazır yemekler pratikliğiyle öne çıksa da, yeni bir rapor bu alışkanlığın sağlık ve çevre açısından ciddi riskler barındırdığını ortaya koydu.
Greenpeace International tarafından hazırlanan ve 24 bilimsel çalışmayı inceleyen rapora göre, plastik ambalajlı gıdalardan yiyeceklere mikroplastikler ve zararlı kimyasallar sızabiliyor.
MİKROPLASTİK VE KİMYASAL RİSKİ
Raporda, mikrodalgada ısıtma sırasında plastik kaplardan gıdaya yüz binlerce mikro ve nanoplastik parçacığın geçtiği belirtildi.
Bir araştırmada, yalnızca 5 dakikalık ısıtma sonrasında 326 bin ile 534 bin arasında mikro ve nanoplastik parçacığın gıdaya karıştığı tespit edildi.
Bu parçacıkların, kan dolaşımına ve organlara kadar ulaşabilecek kadar küçük olduğu ifade edildi.
“MİKRODALGAYA UYGUN” İBARESİ YETERLİ DEĞİL
Rapora göre ambalaj üzerindeki “mikrodalgaya uygun” ifadesi, yalnızca kabın fiziksel dayanıklılığına işaret ediyor. Bu ibare, gıdaya kimyasal veya mikroplastik geçişini engellediği anlamına gelmiyor.
BİNLERCE KİMYASAL MADDE BULUNUYOR
Plastik ambalajlarda 4 bin 200’den fazla kimyasal madde bulunduğu belirtilirken, bunların önemli bir kısmının düzenlemeye tabi olmadığı vurgulandı.
Bu maddelerin bazıları kanser, hormon bozuklukları, kısırlık, obezite ve tip 2 diyabetle ilişkilendiriliyor.
Araştırmalara göre en az bin 396 plastik kaynaklı kimyasalın insan vücudunda tespit edildiği bildirildi.
SICAKLIK VE YAĞLI GIDALAR RİSKİ ARTIRIYOR
Raporda, yüksek sıcaklık, uzun ısıtma süresi ve yıpranmış kapların mikroplastik geçişini artırdığı belirtildi. Özellikle yağlı gıdaların, kimyasalları daha kolay emdiği için riski daha da yükselttiği ifade edildi.
ÇEVREYE ETKİSİ DAHA DA BÜYÜK
Sorunun yalnızca sağlıkla sınırlı olmadığına dikkat çekilen raporda, plastik ambalajların üretimden atık sürecine kadar çevreyi kirlettiği vurgulandı. Parçalanan plastiklerin mikro ve nanoplastiklere dönüşerek suya, toprağa ve gıda zincirine karıştığı belirtildi.
DÜZENLEMELER YETERSİZ
Avrupa Birliği’nde plastik ambalajlar için kimyasal migrasyon limitleri bulunsa da mikroplastikler için henüz özel bir düzenleme bulunmuyor.
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA), mikroplastiklerin sağlık etkilerine ilişkin çalışmaların sürdüğünü ve sonuçların 2027’de açıklanmasının beklendiğini duyurdu.
PLASTİK KULLANIMI ARTIYOR
Küresel plastik üretiminin 2050’ye kadar iki katından fazla artması beklenirken, plastik ambalajlar toplam kullanımın yüzde 36’sını oluşturuyor.
Hazır yemek pazarının ise 2034 yılına kadar yaklaşık 300 milyar euroya ulaşacağı öngörülüyor.
