Hamilelik sırasında orman yangınlarından kaynaklanan hava kirliliğine maruz kalmanın çocukların gelişimiyle ilişkisine yönelik yeni bir araştırma yayımlandı. ABD'de yaklaşık 900 bin anne ve çocuk çiftinin incelendiği çalışmada, gebelik döneminde yangın dumanındaki ince partiküllere daha fazla maruz kalmanın çocuklarda otizm tanısı alma olasılığındaki artışla ilişkili olduğu belirlendi. Araştırmacılar, bulguların doğrudan neden-sonuç ilişkisi ortaya koymadığını vurguladı.
900 BİN ANNE VE ÇOCUĞUN VERİLERİ İNCELENDİ
ABD'de gerçekleştirilen araştırmada yaklaşık 900 bin anne ve çocuk çiftinin verileri değerlendirildi.
Katılımcılar ortalama 6,3 yıl boyunca takip edilirken gebelik dönemindeki orman yangını dumanı maruziyeti ile çocuklarda otizm tanısı arasındaki ilişki incelendi.
Araştırmaya göre gebelik boyunca yangın kaynaklı ince partikül madde yoğunluğunda metreküp başına her 0,75 mikrogramlık artış, otizm tanısı alma riskinde yüzde 30'luk yükselişle ilişkilendirildi.
Bu bulgu, söz konusu maruziyetin otizme doğrudan neden olduğunu göstermiyor.
HAMİLELİĞİN İKİNCİ VE ÜÇÜNCÜ DÖNEMİ ÖNE ÇIKTI
Araştırmacılar, orman yangını dumanına maruz kalma ile otizm arasındaki en güçlü ilişkinin gebeliğin ikinci ve üçüncü trimesterlerinde görüldüğünü belirledi.
Rutgers Halk Sağlığı Okulundan epidemiyolog ve araştırmanın başyazarı Stefania Papatheodorou, gebelikte çevresel koşulların önemine dikkat çekti.
Papatheodorou, “Gebelik, beynin hızla geliştiği ve çevresel maruziyetlerin önemli gelişim süreçlerine müdahale edebileceği bir dönemdir” dedi.
Araştırmacılar, gebelik sırasında hava kalitesinin yakından takip edilmesinin önemini vurguladı.
ORMAN YANGINI DUMANI VÜCUDU NASIL ETKİLİYOR?
Orman yangınlarından yayılan duman, ince partiküllerin yanı sıra çeşitli gazlar ve kirletici maddeler içeriyor.
Yangınlarda plastik, elektronik eşya ve boya gibi malzemelerin yanması, havaya farklı kimyasal maddelerin karışmasına neden olabiliyor.
Dumandaki küçük partiküller akciğerlerin derin bölgelerine ulaşabiliyor ve vücutta iltihaplanma süreçlerini tetikleyebiliyor.
Araştırmacılar, bu durumun gebelik ve fetüs gelişimi üzerinde etkili olabilecek olası mekanizmalardan biri olduğunu değerlendiriyor.
DUMAN YANGIN BÖLGESİNDEN UZAKLARA TAŞINABİLİYOR
Stefania Papatheodorou, yangın dumanına maruz kalmanın yalnızca alevlerin bulunduğu bölgelerle sınırlı olmadığına işaret etti.
Papatheodorou, “Orman yangını dumanı, yangınların sürdüğü yerleşimlerin çok ötesine taşınabiliyor ve duman görünür olmasa bile insanlar maruz kalabiliyor” ifadelerini kullandı.
Araştırmacılar, hava kalitesi tahminlerinin geliştirilmesi ve dumanın kapalı alanlara girişinin azaltılmasının hamilelerin maruziyetini sınırlamaya yardımcı olabileceğini belirtti.
ARAŞTIRMACILAR NEDENSELLİK KONUSUNDA UYARDI
Çalışmanın gözlemsel nitelikte olması nedeniyle orman yangını dumanının otizme neden olduğu sonucuna ulaşılamıyor.
Otizmin gelişiminde genetik ve çevresel etkenlerin rolü araştırılmaya devam ediyor.
Papatheodorou, “Genetik ve diğer etkenlerle birlikte, doğum öncesi çevresel maruziyetlerin otizme nasıl katkıda bulunabileceğini anlamak, hâlâ önemli bir araştırma önceliği olmaya devam ediyor” dedi.
Araştırmanın sonuçları, gebelik döneminde hava kirliliğine maruz kalmanın azaltılmasına yönelik çalışmaların önemine işaret ediyor.
