Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. İdris Kuzu, hormonların kan yoluyla organlara ulaşan ve vücudun işleyişini düzenleyen kimyasal mesajlar olduğunu belirtti. Bu sistemdeki aksaklıkların büyüme, metabolizma ve ruh hali üzerinde ciddi etkiler oluşturabildiğini ifade etti.
Kuzu, hipofiz bezinin sistemi yöneten ana merkez olduğunu, tiroit bezinin metabolizmayı, pankreasın kan şekerini, böbreküstü bezlerinin stres yanıtını ve üreme organlarının hormon üretimini kontrol ettiğini anlattı.
STRES, UYKU VE BESLENME HORMONLARI DOĞRUDAN ETKİLİYOR
Günlük hayattaki pek çok duygu ve durumun hormonlarla ilişkili olduğunu vurgulayan Kuzu, stres anında salgılanan kortizolün kısa vadede faydalı olsa da uzun süre yüksek kalmasının kaygı, uyku bozukluğu ve kilo artışına neden olabileceğini söyledi.
Serotoninin ruh hali üzerinde etkili olduğunu, düşük seviyelerinin depresyon ve anksiyeteyle bağlantılı olduğunu belirten Kuzu, insülin dengesizliğinin ise diyabet riskini artırdığını kaydetti.
Melatoninin uyku düzenini sağladığını ifade eden Kuzu, özellikle gece ekran ışığına maruz kalmanın bu ritmi bozduğunu vurguladı. Açlık ve tokluk hissini düzenleyen ghrelin ve leptin hormonlarının da düzensiz beslenme ve uykusuzlukla dengesinin bozulabildiğini ekledi.
HORMON DENGESİ BOZULURSA NE OLUR?
Hormonların eksik ya da fazla salgılanmasının kilo değişimleri, kronik yorgunluk, saç dökülmesi, cilt problemleri ve ruh hali dalgalanmalarına yol açabileceğini belirten Kuzu, bu belirtilerin çoğu zaman tek tek değerlendirildiğini ancak altında hormonal nedenler olabileceğini ifade etti.
Östrojen ve testosteronun sosyal ve duygusal yaşam üzerinde de etkili olduğunu kaydeden Kuzu, özellikle menopoz döneminde yaşanan değişimlerin hormonların güçlü etkisini ortaya koyduğunu söyledi.
MODERN YAŞAM DENGEYİ BOZUYOR
Kuzu, sürekli stres, düzensiz uyku, işlenmiş gıdalar ve hareketsiz yaşamın hormon dengesini olumsuz etkilediğini belirtti. Ekran maruziyeti, ışık kirliliği ve bazı kimyasalların da bu süreci hızlandırdığını dile getirdi.
DENGE İÇİN TEMEL ADIMLAR
Hormon sağlığının korunmasında yaşam tarzının belirleyici olduğunu vurgulayan Kuzu, düzenli uyku, dengeli beslenme, fiziksel aktivite ve stres yönetiminin temel olduğunu söyledi.
Doğal gün ışığı almak, akşam saatlerinde ekran kullanımını azaltmak ve rafine şeker tüketimini sınırlamak gibi basit önlemlerin etkili olabileceğini belirten Kuzu, gerektiğinde uzman desteği alınması gerektiğini ifade etti.
