İnönü Üniversitesi Karaciğer Nakli Enstitüsü, 8 verici ve 8 alıcıyla eş zamanlı gerçekleştirilen dünyanın ilk sekizli çapraz karaciğer nakline imza attı. 150 sağlık çalışanının görev aldığı 22 saatlik operasyonla Türkiye, bu alandaki küresel liderliğini bir kez daha tescilledi.
Prof. Dr. Sezai Yılmaz liderliğindeki ekip, daha önce dünyanın ilk dörtlü, beşli, altılı ve yedili çapraz karaciğer nakillerini gerçekleştiren merkezde, sekizli çapraz nakille kendi rekorunu geliştirdi.
Karaciğer nakillerinin yaklaşık yüzde 80'inin canlı vericilerden yapıldığı Türkiye'de, uyumsuzluk sorunu çapraz nakil sistemiyle aşılıyor. Bu sistemde bir hastaya organ veremeyen verici, başka bir hastayla eşleştirilirken, onun yakını da farklı bir hastaya donör olabiliyor.
BAŞARININ ARKASINDAKİ TÜRK BİLİM İNSANLARI
Nakillerin algoritması ABD'deki Boston College ekonomi profesörleri Tayfun Sönmez ve Utku Ünver tarafından geliştirilen eşleştirme modeliyle yürütülüyor. Kan grubu, karaciğer boyutu, anatomik yapı ve verici güvenliği gibi kriterler değerlendirilerek oluşturulan eşleşmeler hayati önem taşıyor. Zincirdeki verici veya alıcılardan herhangi birinin vazgeçmesi durumunda tüm sistem bozulabileceği için 16 ameliyat eş zamanlı başlatıldı.
DÜNYADAKİ ÇAPRAZ NAKİLLERİN YÜZDE 90'I MALATYA'DA
Küresel çapraz karaciğer nakillerinin yaklaşık yüzde 80 ila 90'ı Malatya'da gerçekleştirilirken, merkezde yapılan çapraz nakil sayısı 400'ü aştı. Bu alanda ikinci sıradaki Hindistan'da ise yaklaşık 100 nakil yapıldı. Dünyada 3'lü nakil gerçekleştirebilen 3 ülke varken, 4'lü ve üzeri çapraz nakiller yalnızca İnönü Üniversitesi'nde yapılabiliyor. Prof. Dr. Sezai Yılmaz, "Bugün 8'li yaptık ama 9'lu, 10'lu çapraz karaciğer nakilleri bile yapılabilir." dedi.
HASTALARA UMUT OLMAK EN BÜYÜK MOTİVASYON
Operasyonun ortaya çıkışında havuzdaki bazı hastaların durumunun kritik seviyeye ulaşması etkili oldu. Yılmaz, "İki hastamızın ileri derecede asit birikimi ve sarılığı vardı. Bir hastamız da karaciğer komasına girmişti." diyerek 24 hasta ve 29 donör arasındaki eşleştirme sonucunda sekizli modelin oluştuğunu anlattı. Yılmaz, "Amaç çoklu çapraz yapmak değil, acilleşen hastalara ümit sunabilmek." ifadesini kullanırken, YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar da "Bu büyük başarıyla gurur duydum. Dünyada ilk kez gerçekleştirilen bu nakil, Türk yükseköğretiminin ve sağlık sistemimizin küresel ölçekte ulaştığı seviyeyi göstermesi bakımından son derece kıymetli." açıklamasını yaptı.
