Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Gülhane Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nevra Koç, Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamındaki merkezi sınava girecek öğrenciler için dengeli kahvaltının önemine dikkat çekti.
Koç, sınav sabahı yapılacak doğru bir kahvaltının dikkat ve odaklanmayı destekleyebileceğini belirterek, öğrencilerin kahvaltıyı ihmal etmemesi gerektiğini söyledi.
BESLENME BİLİŞSEL PERFORMANSI ETKİLİYOR
LGS gibi yüksek bilişsel performans gerektiren sınavlar öncesinde beslenmenin dikkat, çalışma belleği ve işlem hızı üzerinde doğrudan etkili olduğunu belirten Koç, düzenli öğün tüketiminin çocuk ve ergenlerde akademik performansı desteklediğini ifade etti.
Beynin temel enerji kaynağının glikoz olduğunu hatırlatan Koç, uzun süreli açlığın dikkat dağınıklığı ve zihinsel yorgunluğa yol açabileceğini kaydetti.
Koç, sınav döneminde kan şekeri dengesini koruyan sağlıklı ve dengeli beslenmenin odaklanmayı artırabileceğini, bunun da bilişsel işlevlerin sürdürülmesine katkı sağlayacağını belirtti.
“SON GÜNLERDE AMAÇ BESLENME STABİLİZASYONU OLMALI”
Sınava kısa süre kala öğün düzeninin korunmasının önem taşıdığını vurgulayan Koç, öğrencilerin bu dönemde alışık olmadıkları besinleri denememesi gerektiğini söyledi.
Koç, “Son günlerde amaç, diyet değişikliği değil beslenme stabilizasyonu olmalıdır. Yeni besin denemeleri yapılmamalı, mide, bağırsak toleransı bilinen besinler tüketilmelidir.” dedi.
Akdeniz tipi beslenme modelinin tam tahıllı besinler, kaliteli protein kaynakları ve sağlıklı yağlar içermesi nedeniyle bilişsel işlevleri desteklediğini belirten Koç, sınav öncesinde dengeli ve düzenli beslenmenin önemli olduğunu ifade etti.
KAHVALTI ATLAMAK DİKKATİ OLUMSUZ ETKİLEYEBİLİR
Kahvaltının sınav performansı açısından kritik öneme sahip olduğunu belirten Koç, kahvaltı yapılmadığında kan şekerinde düşme eğilimi, dikkat dağınıklığı ve mental yorgunluk görülebileceğini söyledi.
Koç, “Çalışmalar, kahvaltı yapan öğrencilerin özellikle dikkat testlerinde daha yüksek performans gösterdiğini ortaya koymaktadır. Kahvaltı atlandığında kan şekerinde dalgalanmalar oluşabilir. Bu durum sınav sırasında dikkat kaybı, motivasyon düşüklüğü ve zihinsel yorgunlukla ilişkilidir. Uzun süreli açlık ayrıca stres hormonlarını artırarak kaygıyı da şiddetlendirebilir.” ifadelerini kullandı.
SINAV SABAHI NE YENMELİ?
Prof. Dr. Koç, sınav sabahı yapılacak kahvaltıda yumurta, peynir, tam tahıllı ekmek, süt veya yoğurt ile ceviz, fındık ve badem gibi kuruyemişlere yer verilmesini önerdi.
Yumurta, peynir, süt ürünleri ve kuruyemişlerin bilişsel performansı destekleyen besinler arasında bulunduğunu belirten Koç, bu besinlerin dengeli tüketilmesinin hem tokluk süresini uzattığını hem de sınav sırasında dikkat ve odaklanmanın sürdürülmesine yardımcı olduğunu kaydetti.
KAYGI NEDENİYLE İŞTAHSIZLIK YAŞANABİLİR
Sınav kaygısının bazı öğrencilerde iştahsızlığa neden olabileceğini belirten Koç, bu durumda ağır bir kahvaltı yerine küçük hacimli, sıvı veya yarı sıvı besinlerin tercih edilebileceğini söyledi.
Koç, “Akut stres iştahı baskılayabilir. İştahsızlık durumunda yoğun bir kahvaltı yerine küçük hacimli, sıvı veya yarı sıvı besinler tercih edilmelidir. Muz ve süt. Kefir. Yoğurt ve meyve. Süt, yoğurt, kefir, meyve ve tam tahılların olduğu içecekler de hazırlanabilir.” dedi.
ŞEKERLİ GIDALAR VE ENERJİ İÇECEKLERİNDEN KAÇININ
Koç, şekerli gıdalar ve enerji içeceklerinin sınav performansını olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.
Basit şeker içeren gıdaların kan şekerinde ani yükseliş ve düşüşlere neden olarak dikkat dağınıklığına yol açabileceğini ifade eden Koç, enerji içeceklerinin ise yüksek kafein ve şeker içerikleri nedeniyle kaygıyı artırabileceğini söyledi.
SINAVDAN ÖNCEKİ AKŞAM HAFİF BESLENME ÖNERİSİ
Sınavdan bir gün önceki akşam yemeğinin hafif ve dengeli olması gerektiğini belirten Koç, fazla yağlı ve baharatlı yiyeceklerin uyku kalitesini olumsuz etkileyebileceğini kaydetti. Öğrencilerin sindirimi zorlayabilecek besinlerden uzak durmasının faydalı olacağını belirten Koç, su tüketiminin de sınav performansı açısından önemli olduğunu söyledi.
Koç, hafif düzeyde sıvı kaybının bile dikkat ve kısa süreli belleği olumsuz etkileyebileceğini belirterek, sınav günü su tüketiminin gün içine yayılması gerektiğini ifade etti.
AİLELERE BESLENME BASKISI UYARISI
Koç, ailelerin sınav döneminde yemeği başarıyla ilişkilendirmemesi ve öğrenciler üzerinde fazla baskı kurmaması gerektiğini belirtti.
Son günlerde yeni besinler denenmemesi ve enerji içecekleri gibi yanlış alternatiflere yönelinmemesi gerektiğini vurguladı.
