Obezite tedavisinde kullanılan yeni nesil ilaçlara alternatif olabilecek bir molekül, yapay zeka yardımıyla keşfedildi. BRP adı verilen bu molekülün, mevcut tedavilere kıyasla daha sınırlı yan etkilerle kilo kaybı sağlayabileceği değerlendiriliyor.
GLP-1 hormonunu taklit eden Ozempic, Wegovy ve Mounjaro gibi ilaçlar, iştahı baskılayarak kilo kaybını kolaylaştırıyor. Ancak bu ilaçların bazı hastalarda bulantı, kusma, ishal ve karın ağrısı gibi yan etkilere yol açabildiği biliniyor.
STANFORD ÜNİVERSİTESİ’NDEN YENİ YAKLAŞIM
ABD’de Stanford Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde yürütülen araştırmada, 12 amino asitten oluşan BRP molekülünün iştah kontrolünde farklı bir mekanizma ile etkili olabileceği ortaya kondu.
Uzmanlara göre beyinde iştahı düzenleyen iki temel merkez bulunuyor: hipotalamus ve arka beyin. Mevcut ilaçlar daha çok arka beyni etkilerken, BRP doğrudan hipotalamusu hedef alıyor. Bu farklı etki mekanizmasının, yan etkilerin daha sınırlı olmasına katkı sağlayabileceği ifade ediliyor.
HAYVAN DENEYLERİNDE DİKKAT ÇEKEN SONUÇLAR
Araştırma kapsamında yapılan hayvan deneylerinde BRP’nin kilo kaybı sağladığı gözlemlendi. Ayrıca bu sürecin kas kaybına yol açmadan gerçekleştiği bildirildi.
Bu bulgular, molekülün metabolizma üzerindeki etkisinin mevcut tedavilere göre daha dengeli olabileceğine işaret ediyor.
YAPAY ZEKA İLE 20 BİN GEN TARAMASI
BRP’nin keşfi, geliştirilen “Peptide Predictor” adlı yapay zeka sistemi sayesinde gerçekleştirildi. Sistem, yaklaşık 20 bin insan genini analiz ederek 2 bin 683 potansiyel peptid belirledi.
Araştırmacılar bu adaylar arasından yaklaşık 100’ünü laboratuvar ortamında test etti ve BRP en başarılı sonuç veren molekül olarak öne çıktı.
KLİNİK DENEYLER İÇİN HAZIRLIK
Araştırmanın baş yazarı Katrin Svensson, molekülün insanlar üzerinde denenmesi için çalışmaların sürdüğünü belirtti. Bu kapsamda klinik deneylere başlanması hedefleniyor. Ancak uzmanlar, hayvan deneylerinden elde edilen sonuçların insanlarda aynı şekilde ortaya çıkıp çıkmayacağının henüz net olmadığını vurguluyor.
MEVCUT TEDAVİLERİN YERİ KORUNUYOR
Uzmanlara göre BRP başarılı olsa bile GLP-1 temelli mevcut ilaçların önemi ortadan kalkmayacak. Bu ilaçların yalnızca kilo kaybı değil, aynı zamanda kalp-damar sağlığı üzerinde de olumlu etkileri bulunuyor. BRP’nin de benzer şekilde geliştirilerek uzun etkili formülasyonlara dönüştürülebileceği ifade ediliyor.
OBEZİTE KÜRESEL BİR SORUN OLMAYA DEVAM EDİYOR
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünya genelinde 1 milyardan fazla kişi obezite ile yaşıyor. Bu sayının 2030 yılına kadar iki katına çıkması bekleniyor. Uzmanlar, farklı tedavi seçeneklerinin geliştirilmesinin, hastaların kendileri için en uygun yöntemi bulmasını kolaylaştıracağını belirtiyor.
