ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), hücrelerin biyolojik yaşını geri döndürmeyi hedefleyen ER-100 adlı gen terapisi için ilk insan klinik denemelerine onay verdi. Bu gelişme, yaşlanmanın yalnızca yavaşlatılması değil, doğrudan tersine çevrilmesine yönelik ilk klinik adım olarak değerlendiriliyor.
NOBEL ÖDÜLLÜ TEMELE DAYANIYOR
Life Biosciences tarafından geliştirilen terapi, 2012 Nobel Tıp Ödülü’ne konu olan hücresel yeniden programlama keşfine dayanıyor. Yamanaka faktörleri olarak bilinen mekanizmanın daha kontrollü bir versiyonu olan “kısmi yeniden programlama” yöntemi kullanılarak hücrenin kimliği korunurken biyolojik yaşının geri alınması hedefleniyor.
HAYVAN DENEYLERİNDE UMUT VEREN SONUÇLAR
Daha önce yayımlanan bilimsel çalışmalarda, bu yaklaşımın farelerde görme yetisini geri kazandırdığı gösterildi. Primatlar üzerinde yapılan deneylerde ise optik sinir hasarının onarılması ve hücresel yaşlanma göstergelerinin gençleşmesi gibi bulgular elde edildi.
İLK HEDEF GÖRME KAYBI
İnsanlar üzerindeki klinik denemeler, tedavisi sınırlı olan iki göz hastalığına odaklanacak. Bunlardan biri, dünya genelinde körlüğün en yaygın nedenlerinden açık açılı glokom, diğeri ise ani görme kaybına yol açan NAION olarak bilinen göz felci.
YAŞLANMAYA BAKIŞ DEĞİŞİYOR
Uzmanlara göre FDA’nın bu onayı, yaşlanmanın artık sadece doğal bir süreç değil, müdahale edilebilir bir biyolojik durum olarak ele alınmaya başlandığını gösteriyor. Eğer terapi başarılı olursa, aynı yaklaşımın Alzheimer, kalp yetmezliği ve karaciğer hastalıkları gibi yaşa bağlı diğer hastalıklarda da kullanılması gündeme gelebilir.
