Avrupa’da geliştirilen yeni nesil “yapay burun” teknolojisi, tavuk, et ve balık ürünlerindeki bozulmayı insanın fark edemeyeceği kadar erken aşamada tespit edebiliyor.
Danimarka ve Almanya’dan araştırmacıların geliştirdiği sistemin, gıda zehirlenmelerini önlemenin yanı sıra milyonlarca ton gıda israfını azaltması hedefleniyor.
AB DESTEKLİ PROJE: PRECISE
Teknoloji, Avrupa Birliği destekli PRECISE projesi kapsamında geliştirildi. Araştırmacılar, sistemin özellikle tavuk eti kaynaklı riskleri azaltmada önemli bir rol oynayabileceğini belirtiyor.
Yapay burun, havadaki çok düşük seviyedeki koku moleküllerini analiz ederek bozulmanın ilk biyokimyasal sinyallerini algılıyor. Bu sayede, ürün henüz kötü kokmaya başlamadan uyarı verebiliyor.
SON TÜKETİM TARİHİ YERİNE “GERÇEK TAZELİK”
Uzmanlara göre mevcut son tüketim tarihi uygulamaları, ürünün gerçek durumunu her zaman yansıtmıyor. Aynı tarih etiketine sahip ürünler, depolama ve taşıma koşullarına bağlı olarak farklı tazelik seviyelerinde olabiliyor.
Yapay burun teknolojisi ise ürünün yaydığı uçucu bileşikleri ölçerek anlık analiz yapabiliyor. Bu yaklaşımın, gelecekte akıllı tazelik takibi sistemlerinin önünü açabileceği değerlendiriliyor.
GERÇEK ORTAMLARDA TEST EDİLDİ
Geliştirilen sensörler yalnızca laboratuvar ortamında değil, restoranlar, süpermarketler ve mezbahalarda da denendi. Testlerde yoğun koku, nem ve hava koşullarının ölçümleri etkileyebildiği görülünce, sistem üzerinde teknik iyileştirmeler yapıldı.
16 KURUM ORTAK ÇALIŞTI
Yaklaşık 1,9 milyon euro bütçeyle yürütülen projede 16 farklı kurum yer aldı. Danimarkalı ekipler biyokimya ve gıda analizi üzerine çalışırken, Alman araştırmacılar sensör teknolojisi ve veri işleme süreçlerine odaklandı.
GIDA İSRAFINI AZALTABİLİR
Avrupa Komisyonu verilerine göre, her yıl milyonlarca ton et ve balık ürünü “şüpheli tazelik” nedeniyle tüketilmeden atılıyor. Yeni teknolojinin, yalnızca sağlık risklerini azaltmakla kalmayıp bu israfı da düşürmesi bekleniyor.
TİCARİ KULLANIMA YAKIN
Araştırmacılar, yapay burun teknolojisinin sanayiye entegrasyonunun yakın olduğunu belirtiyor. Artan sektör ilgisiyle birlikte sistemin 1-2 yıl içinde gıda sektöründe kullanılmaya başlanabileceği ifade ediliyor.
Uzmanlara göre teknoloji; et, balık ve hazır gıda sektöründe yeni bir güvenlik standardı oluşturabilir.
