Nature’de yayımlanan yeni araştırmaya göre, obezite oranları son 40 yılda birçok düşük ve orta gelirli ülkede hızla artarken, Batı Avrupa ve bazı yüksek gelirli ülkelerde artışın yavaşladığı veya durduğu görüldü.
1980-2024 yılları arasında 200 ülke ve bölgede 232 milyon kişinin verilerinin incelendiği araştırma, obezitenin tek tip bir “küresel salgın” olarak değerlendirilmesinin yanıltıcı olabileceğini ortaya koydu.
ÇOCUKLUK ÇAĞI OBEZİTESİNDE YAVAŞLAMA
Araştırmaya göre Batı Avrupa, Kuzey Amerika ve Avustralasya’daki birçok yüksek gelirli ülkede çocukluk çağı obezitesindeki artış 1990’lı yıllarda yavaşladı, 2000’lerin ortasında ise büyük ölçüde duraksadı.
Danimarka bu eğilimin erken görüldüğü ülkeler arasında yer alırken, Fransa, İtalya ve Portekiz’de çocukluk çağı obezitesinde kademeli düşüş kaydedildi.
Araştırmada, Batı Avrupa’da yetişkin obezite oranlarının genellikle yüzde 25’in altında kaldığı, Fransa’da ise bu oranın yüzde 11’e kadar düştüğü belirtildi.
İNGİLTERE VE ABD’DE ORANLAR YÜKSEK
Buna karşın İngiltere, Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri gibi İngilizce konuşulan yüksek gelirli ülkelerde yetişkin obezite oranlarının yüzde 25 ila yüzde 43 arasında değiştiği kaydedildi.
GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE ARTIŞ SÜRÜYOR
Araştırma, Sahra-altı Afrika, Güney ve Güneydoğu Asya, Latin Amerika ve Pasifik Ada ülkelerinde obezitenin hızla yükselmeye devam ettiğini ortaya koydu.
2024 itibarıyla obezite oranlarının kız çocuklarında 36 ülkede, erkek çocuklarında ise 35 ülkede yılda yüzde yarım puandan fazla arttığı belirtildi. En yüksek artışın kızlarda Tonga ve Samoa’da, erkeklerde ise Peru’da görüldüğü aktarıldı.
Pasifik Ada ülkelerinde yetişkin nüfusun yüzde 65’inden fazlasının obez olduğu belirtilirken, Etiyopya, Ruanda ve Bangladeş gibi ülkelerde de obezite oranlarının yükselmeye başladığı kaydedildi.
UZMANLAR NEDENLERİ SIRALADI
Araştırmacılar, obezite eğilimlerinin ülkeden ülkeye değişmesinde ultra işlenmiş gıdalara erişim, fiziksel aktivite düzeyi, gelir seviyesi ve sağlık sistemlerinin yaklaşımı gibi birçok faktörün etkili olduğunu belirtti.
