Stanford Üniversitesi tarafından yürütülen kapsamlı bir araştırma, yaşlanmanın sanıldığı gibi sürekli ve kademeli ilerleyen bir süreç olmadığını ortaya koydu.
Çalışmaya göre insan vücudu, yaşam boyunca iki belirgin dönemde ani biyolojik değişimler yaşıyor. Bu kırılma noktalarının ortalama 44 ve 60 yaşlarında ortaya çıktığı belirlendi.
YAŞLANMA ANİ SIÇRAMALARLA İLERLİYOR
Genetik uzmanı Michael Snyder ve ekibinin yürüttüğü araştırma, moleküler düzeyde yaşlanmanın kesintisiz değil, belirli dönemlerde hızlanan bir süreç olduğunu gösteriyor.
Bilim insanları, farklı molekül grupları incelendiğinde bu iki yaş aralığında biyolojik sistemlerde dikkat çekici değişimler yaşandığını belirtiyor.
RİSKLER BELİRLİ YAŞLARDAN SONRA ARTIYOR
Araştırma kapsamında yaşları 25 ile 70 arasında değişen 108 kişi uzun süre takip edildi. Katılımcılardan alınan örneklerde RNA, proteinler, lipidler ve mikrobiyom dahil olmak üzere 135 binden fazla biyolojik parametre analiz edildi.
Elde edilen veriler, Alzheimer ve kalp-damar hastalıkları gibi yaşa bağlı risklerin zaman içinde kademeli değil, bu iki kritik dönemin ardından daha hızlı arttığını ortaya koydu.
İncelenen moleküllerin yaklaşık yüzde 81’inin bu yaş aralıklarından en az birinde önemli değişim gösterdiği belirlendi.
44 YAŞTA İLK BÜYÜK KIRILMA
Araştırmaya göre ilk büyük değişim dalgası 40’lı yaşların ortasında görülüyor. Bu dönemde özellikle lipid, kafein ve alkol metabolizmasıyla ilgili moleküllerde, ayrıca deri ve kas yapısında belirgin değişimler yaşanıyor.
Kadınlarda menopozun bu süreçte etkili olabileceği düşünülse de benzer değişimlerin erkeklerde de görülmesi, daha geniş biyolojik mekanizmaların devrede olduğunu gösteriyor.
60 YAŞTA İKİNCİ DALGA
İkinci büyük değişim ise yaklaşık 60 yaş civarında ortaya çıkıyor. Bu aşamada karbonhidrat metabolizması, bağışıklık sistemi ve böbrek fonksiyonları gibi hayati süreçlerde daha keskin değişimler gözlemleniyor.
Araştırmacılar, bu bulguların yaşlanmaya bağlı hastalıkların daha iyi anlaşılması ve önlenmesi açısından önemli veriler sunduğunu belirtiyor.