Kalp hastalıklarıyla mücadelede yapay zekâ destekli teknolojiler giderek daha fazla öne çıkıyor. Hastaların genetik özellikleri, görüntüleme sonuçları ve kalp ritmine ilişkin verilerin birlikte değerlendirilmesi, koruyucu tedavilerin kişiye göre planlanmasına yardımcı olabiliyor.
Posta’dan Murat Gülderen’e konuşan Prof. Dr. Muhammed Keskin, kalp sağlığında geliştirilen teknolojileri değerlendirdi. Keskin, erken risk analizleri, giyilebilir cihazlar ve dijital modellerin gelecekteki önemine dikkat çekti.
RİSKLERİN ÖNCEDEN BELİRLENMESİ HEDEFLENİYOR
Keskin, yapay zekânın klasik değerlendirmelerde fark edilmesi güç olan veriler arasındaki ilişkileri ortaya çıkarabildiğini belirtti.
Özellikle ailesinde kalp hastalığı bulunan kişilerde genetik yatkınlıkların ve diğer sağlık verilerinin incelenmesi, gelecekteki hastalık riskinin hesaplanmasına katkı sağlayabiliyor.
Bu yaklaşımın amacı, hastalık ortaya çıkmadan önce riskli kişileri belirlemek ve koruyucu önlemleri daha erken planlamak. Ancak risk tahmini, kişinin kesin olarak kalp krizi geçireceği veya geçirmeyeceği anlamına gelmiyor.
AKILLI CİHAZLARLA DAHA YAKIN TAKİP
Akıllı saatler, giyilebilir sensörler ve bazı cilt altı izleme cihazları, kalp ritminin takip edilmesinde kullanılabiliyor.
Keskin, bu cihazlardan elde edilen verilerin yapay zekâyla değerlendirilmesinin erken uyarı sistemlerini geliştirebileceğini ifade etti.
Bununla birlikte, ritim bozukluğunu tespit etmek ile kalp krizini önceden haber vermek farklı işlevler taşıyor. Mevcut giyilebilir cihazların bütün kalp krizlerini saatler veya günler öncesinden güvenilir biçimde öngördüğü söylenemiyor.
KOLESTEROL İÇİN GEN DÜZENLEME ÇALIŞMALARI
Keskin’in dikkat çektiği bir diğer alan, kolesterol düzeylerini etkileyen genlere yönelik müdahaleler oldu.
Bu çalışmalarla, kolesterolün uzun süre düşük tutulması ve günlük ilaç kullanımına duyulan ihtiyacın azaltılması hedefleniyor.
Ancak tek doz uygulamayla ömür boyu ilaç ihtiyacının ortadan kalkacağı veya kalp krizinin tamamen önleneceği yönündeki ifadeler, kesinleşmiş bir sonuç olarak değerlendirilmiyor. Keskin’in bu konudaki sözleri, geleceğe ilişkin beklentisini yansıtıyor.
KALBİN DİJİTAL KOPYASINDA TEDAVİ PLANLAMASI
Kalbin bilgisayar ortamında modellenmesini sağlayan “dijital ikiz” yaklaşımı da kişiye özel tedavi çalışmalarında öne çıkıyor.
Keskin, özellikle karmaşık stent işlemleri ve kapak müdahalelerinde farklı seçeneklerin model üzerinde değerlendirilmesinin hekimlere yardımcı olabildiğini anlattı.
Bu yöntemle, uygulanacak işlemin olası sonuçlarının önceden incelenmesi ve hastaya uygun yaklaşımın belirlenmesi amaçlanıyor.
KALP PİLLERİ VE BİYOBASKIDA YENİ ARAYIŞLAR
Keskin, kalbe doğrudan yerleştirilebilen küçük ve kablosuz pillerin yanı sıra biyolojik kalp pili çalışmalarına da değindi. Kalbin kendi elektriksel uyarısını üretmesini destekleyecek yöntemler, araştırılan alanlar arasında bulunuyor.
Üç boyutlu biyobaskıda ise hücrelerden kalp dokusu geliştirilmesi hedefleniyor. Keskin’in aktardığına göre, nakilde kullanılabilecek tam işlevli bir insan kalbinin üretilmesine yönelik laboratuvar ve hayvan çalışmaları sürüyor.
Bu gelişmeler kalp hastalıklarının önlenmesi ve tedavisi açısından umut verse de “kalp krizinin tarihe karıştığı” anlamına gelmiyor.
