İklim değişikliği artık yalnızca eriyen buzulların, yükselen deniz seviyelerinin ya da değişen hava sıcaklıklarının meselesi değil. Aşırı sıcaklardan sellere, hava kirliliğinden sağlık hizmetlerindeki aksamalara kadar uzanan etkileriyle insan hayatının merkezinde yer alıyor.
Antalya'da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi'nde konuşan Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, iklim krizinin sağlık üzerindeki etkilerine dikkat çekerek dünyaya harekete geçme çağrısı yaptı.
Ghebreyesus'un mesajı açıktı: İklim değişikliğinin sağlık üzerindeki sonuçları gelecekte ortaya çıkacak uzak bir tehlike değil, bugün yaşanan bir kriz.
"İKLİM KRİZİ BİR SAĞLIK KRİZİDİR"
COP31 kapsamında düzenlenen Sağlık Günü toplantısında konuşan Ghebreyesus, iklim değişikliğinin doğrudan insan sağlığı üzerindeki sonuçlarına odaklandı.
DSÖ Genel Direktörü, "İklim krizi bir sağlık krizidir." diyerek aşırı hava olaylarının artık günlük yaşamı ve sağlık hizmetlerini etkilediğini belirtti.
Ghebreyesus, iklim değişikliğinin geleceğe ilişkin teorik bir risk olmadığını vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
"Bu etkiler tam burada ve şu an yaşanmaktadır."
AŞIRI SICAKLAR, SELLER VE YANGINLAR SAĞLIĞI TEHDİT EDİYOR
İklim değişikliğinin etkileri yalnızca sıcaklık artışıyla sınırlı kalmıyor. Seller, kuraklık, orman yangınları ve hava kirliliği hem hastalık risklerini artırıyor hem de sağlık hizmetlerinin işleyişini zorlaştırıyor.
Ghebreyesus, iklim krizinin sağlık sistemleri üzerindeki etkilerini şu sözlerle anlattı:
"İklim değişikliği halihazırda hastalıklara yol açıyor, temel hizmetleri kesintiye uğratıyor ve sağlık çalışanlarını riske atıyor."
Aşırı hava olaylarının klinik ve hastaneleri de tehdit ettiğini belirten Ghebreyesus, sağlık kuruluşlarının afetler sırasında kesintisiz hizmet verebilecek şekilde güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
DÜNYADA 3,6 MİLYARA KADAR İNSAN YÜKSEK RİSK ALTINDA
DSÖ'nün COP31 öncesinde yayımladığı değerlendirmeye göre dünya genelinde yaklaşık 3,3 ila 3,6 milyar insan, iklim değişikliğine karşı yüksek derecede savunmasız koşullarda yaşıyor.
İklim krizinin etkileri ise toplumun her kesiminde aynı düzeyde hissedilmiyor.
Çocuklar, hamile kadınlar, yenidoğanlar, yaşlılar ve kronik sağlık sorunları bulunan kişiler, aşırı sıcaklıklar ve diğer iklim kaynaklı tehlikeler karşısında daha büyük risk taşıyor.
DSÖ verileri, iklim kaynaklı afetlerin sağlık üzerindeki yükünün özellikle gelişmekte olan ülkelerde ağırlaştığını ortaya koyuyor.
DSÖ: HER YIL 1,6 MİLYON ÖLÜM ÖNLENEBİLİR
İklim değişikliğiyle mücadelede uygulanabilecek önlemler, yalnızca çevresel kayıpları azaltmakla kalmayıp milyonlarca insanın yaşamını da koruyabilir.
DSÖ'nün değerlendirmesine göre aşırı sıcaklara karşı erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi, güvenli içme suyuna erişimin artırılması, hijyen ve sanitasyon koşullarının iyileştirilmesi ve temiz enerji kullanımının yaygınlaştırılması gibi altı öncelikli uygulama, küresel ölçekte hayata geçirilmesi halinde her yıl yaklaşık 1,6 milyon erken ölümü önleyebilir.
Aynı önlemlerin ekonomik açıdan da önemli kazanımlar sağlayabileceği belirtiliyor.
SAĞLIK SİSTEMLERİ AFETLERDEN ÖNCE HAZIRLANMALI
DSÖ Genel Direktörü, ülkelerin iklim krizine karşı yalnızca plan hazırlamasının yeterli olmadığını, mevcut politikaların uygulamaya geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
Ghebreyesus'a göre sağlık kuruluşlarının aşırı sıcaklar, seller ve fırtınalar sırasında da hizmet verebilmesi için altyapı yatırımlarına ihtiyaç bulunuyor.
Ancak birçok ülkede finansman, teknik kapasite ve kurumlar arasındaki koordinasyon eksikliği, alınabilecek önlemlerin yaygınlaştırılmasını zorlaştırıyor.
İklim krizinin sağlık üzerindeki etkileriyle mücadelenin yalnızca sağlık bakanlıklarına bırakılamayacağını belirten Ghebreyesus, enerji, ulaşım, tarım ve şehircilik politikalarının da bu süreçte belirleyici olduğunu ifade etti.
BAKAN MEMİŞOĞLU: SAĞLIK İKLİM POLİTİKALARININ MERKEZİNDE OLMALI
COP31 Sağlık Günü toplantısına katılan Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu da iklim değişikliğiyle mücadelede insan sağlığının korunmasının öncelikli hedef olması gerektiğini söyledi.
Memişoğlu, su kaynaklarının korunması, temiz hava ve sürdürülebilir çevre politikalarının önemine dikkat çekti.
"Sağlıklı insan, sağlıklı gezegen" anlayışını vurgulayan Memişoğlu, iklim krizine karşı bilimsel bilgilerin somut uygulamalara dönüştürülmesi gerektiğini belirtti.
Türkiye'nin COP31 kapsamında önerdiği Antalya Dayanıklı Sağlık Sistemleri Girişimi ile ülkeler arasında bilgi ve deneyim paylaşımının güçlendirilmesi hedefleniyor.
ANTALYA'DAN DÜNYAYA ORTAK MÜCADELE ÇAĞRISI
Ghebreyesus, Antalya'daki zirvenin iklim ve sağlık alanında verilen taahhütlerin uygulamaya geçirilmesi açısından önemli bir fırsat olduğunu belirtti.
Ülkelerin sağlık sistemlerini iklim değişikliğine karşı dayanıklı hale getirmesi, sağlık yatırımlarına daha fazla kaynak ayrılması ve iklim politikalarının insan sağlığı üzerindeki etkilerinin dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Antalya'da 9-20 Kasım tarihleri arasında düzenlenen COP31'de sağlık başlığının öne çıkması, iklim değişikliğiyle mücadelenin yalnızca çevrenin korunması değil, insan yaşamının güvence altına alınması açısından da ele alındığını gösteriyor.
