Prostat kanserinin yıllar öncesinden belirlenmesine yönelik bilimsel araştırmalarda yeni bulgular elde edildi. Oxford Üniversitesi tarafından yürütülen çalışmada, erkeklerin kanında bulunan bazı proteinlerin prostat kanseri gelişme riskiyle bağlantılı olduğu belirlendi. Araştırmacılar, hastalık tanısından 15 yılı aşkın süre önce alınan kan örneklerinde riskle ilişkili biyolojik işaretler tespit etti. European Urology dergisinde yayımlanan çalışma, gelecekte özellikle agresif prostat kanserinin erken değerlendirilmesine katkı sağlayabilecek yeni yöntemlerin geliştirilmesine ışık tutuyor.
KAN ÖRNEKLERİ 15 YILDAN FAZLA ÖNCESİNE AİT
Oxford Üniversitesi araştırmacıları, 1992 ile 2000 yılları arasında alınan 2 bin 555 erkeğe ait kan örneklerini inceledi. Çalışmada, ilerleyen yıllarda prostat kanseri teşhisi konulan 982 kişinin kan örnekleri, hastalığa yakalanmayan 1573 kişinin örnekleriyle karşılaştırıldı.
Araştırma ekibi, her katılımcının kan plazmasındaki 6 binden fazla farklı proteinin düzeyini ölçtü. Örneklerin hastalık tanısından yıllar önce toplanmış olması, prostat kanseriyle ilişkili olabilecek erken biyolojik değişimlerin araştırılmasına olanak sağladı.
İncelemelerde bazı proteinlerin genel prostat kanseri riskiyle, bazılarının ise hastalığın daha agresif türleriyle bağlantılı olduğu görüldü.
BAZI PROTEİNLER AGRESİF PROSTAT KANSERİYLE İLİŞKİLENDİRİLDİ
Araştırmacılar, kan proteinlerinin düzeyleri ile prostat kanserinin farklı türleri arasında bağlantılar tespit etti.
Bazı proteinler hastalığa yakalanma riskinin daha yüksek olmasıyla ilişkilendirilirken bazıları özellikle hızlı ilerleyen ve daha ağır seyreden prostat kanseri türleriyle bağlantılı bulundu.
Çalışmada GZMK ve ANXA2 adı verilen bağışıklık sistemi proteinleri de incelendi. Bu proteinlerin düzeyleri yüksek olan erkeklerde uzun vadeli prostat kanseri riskinin daha düşük olduğu görüldü.
Bulgular, prostat kanserinin gelişiminde rol oynayabilecek biyolojik süreçlerin anlaşılması açısından yeni bilgiler sundu.
PROSTAT KANSERİNİN ERKEN BELİRTİLERİ KANDA GÖRÜLEBİLİR Mİ?
Çalışmanın sorumlu yazarı Oxford Üniversitesinden Karl Smith-Byrne, kan örneklerinde tespit edilen proteinlerin hastalığın erken dönemlerine ilişkin önemli ipuçları sağlayabileceğini belirtti.
Smith-Byrne, araştırmaya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Tanıdan yıllar önce toplanan kanda prostat kanserini tetikleyen bilinen genlerle bağlantılı proteinler bulmamız, hastalığın en erken evrelerine dair yeni içgörüler sağlıyor”
Araştırmacılara göre bu proteinlerin incelenmesi, prostat kanserinin biyolojik gelişim sürecinin daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunabilir.
Ancak kanda belirli proteinlerin bulunması, kişinin kesin olarak prostat kanserine yakalanacağı anlamına gelmiyor.
AGRESİF PROSTAT KANSERİNİ AYIRT ETMEK NEDEN ÖNEMLİ?
Prostat kanseri her hastada aynı hızda ilerlemiyor. Bazı tümörler yavaş büyürken bazıları daha agresif seyrederek yaşamı tehdit edebiliyor.
Çalışmanın ilk yazarı, Oxford Population Health bünyesinde görev yapan epidemiyolog Zhe Huang, bu farklılığa işaret etti.
Huang, “Pek çok prostat kanseri yavaş büyür ve hiçbir zaman zarara yol açmayabilir; diğerleri ise agresiftir ve yaşamı tehdit edebilir” dedi.
Araştırmanın özellikle agresif hastalık türleriyle bağlantılı biyolojik belirteçlerin tanımlanmasına katkı sağlaması bekleniyor.
YENİ KAN TESTİ HASTANELERDE KULLANILABİLECEK Mİ?
Araştırmadan elde edilen sonuçlar, prostat kanseri riskinin gelecekte kan proteinleri üzerinden daha ayrıntılı değerlendirilmesine yardımcı olabilecek bulgular içeriyor.
Ancak bilim insanları, çalışmada tespit edilen proteinlerin henüz klinik tarama testi olarak kullanılabilecek düzeyde doğrulanmadığını vurguladı.
Sonuçların farklı araştırmalarla desteklenmesi ve klinik kullanım açısından güvenilirliğinin değerlendirilmesi gerekiyor.
Karl Smith-Byrne, genetik araştırmalardan elde edilecek yeni bilgilerle birlikte bu bulguların, agresif prostat kanserinin önlenmesine yönelik biyolojik hedeflerin belirlenmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti.
PROSTAT KANSERİ AVRUPA'DA YAYGIN GÖRÜLÜYOR
Prostat kanseri, Avrupa Birliği'nde erkekler arasında en sık teşhis edilen kanser türü olarak öne çıkıyor.
Paylaşılan verilere göre Avrupa Birliği ülkelerinde her yıl yaklaşık 330 bin yeni prostat kanseri vakası belirlenirken yaklaşık 75 bin erkek hastalık nedeniyle hayatını kaybediyor.
Dünya genelinde de erkeklerde en yaygın kanser türleri arasında bulunan prostat kanseriyle ilgili yeni araştırmalar, özellikle yüksek riskli bireylerin daha erken belirlenmesine yönelik çalışmalar açısından önem taşıyor.
Oxford Üniversitesi araştırmacılarının bulguları, hastalık riskinin tanıdan uzun yıllar önce bazı kan proteinleriyle ilişkili olabileceğini gösterse de bu yöntemin rutin sağlık taramalarına girmesi için daha fazla bilimsel kanıta ihtiyaç bulunuyor.
