Dünyanın en çok tüketilen içeceklerinden biri olan çayın kalp ve damar sağlığı üzerindeki etkileri yeni bir araştırmayla incelendi. Journal of Internal Medicine dergisinde yayımlanan çalışmada, haftada en az üç kez çay tüketen kişilerde damar hastalıkları riskinin yüzde 11,2 daha düşük olduğu tespit edildi. Araştırma, çayın yalnızca ne kadar tüketildiğinin değil, türünün, demleme şeklinin ve içildiği sıcaklığın da önemli olabileceğini ortaya koydu. Özellikle aşırı sıcak çay tüketiminin damar hastalıkları riskinde yüzde 16 artışla ilişkili olması öne çıktı.
DÜZENLİ ÇAY TÜKETİMİ İNME RİSKİNİ AZALTIYOR MU?
Araştırmacılar, Çin'de yaklaşık 500 bin kişinin sağlık verilerini ortalama dokuz yıl boyunca takip etti. Katılımcıların çay tüketim alışkanlıkları ile bu dönemde ortaya çıkan kalp ve damar hastalıkları karşılaştırıldı.
Elde edilen sonuçlara göre haftada en az üç kez çay içenlerde genel damar hastalığı riski yüzde 11,2 daha düşük bulundu.
En belirgin ilişki ise beyne kan taşıyan damarlardan birinin tıkanması sonucu gelişen iskemik inmede görüldü. Düzenli çay tüketenlerde iskemik inme riski yüzde 36,6, serebrovasküler hastalık riski ise yüzde 19,1 daha düşük saptandı.
Bununla birlikte araştırma gözlemsel nitelik taşıdığı için çay tüketiminin bu risk azalmasına doğrudan neden olduğu kesin olarak söylenemiyor.
ÇAYI ÇOK SICAK İÇENLERDE RİSK YÜZDE 16 DAHA YÜKSEK
Çalışmanın öne çıkan sonuçlarından biri, çayın tüketildiği sıcaklıkla ilgili oldu.
Araştırmacılar, aşırı sıcak çay içenlerde damar hastalıkları riskinin yüzde 16 daha yüksek olduğunu belirledi.
Çayın orta demli ve kaynar olmayan sıcaklıkta tüketilmesi ise daha olumlu sonuçlarla ilişkilendirildi.
Daha önce yapılan araştırmalarda da çok sıcak içecek tüketimi ile yemek borusu kanseri riskindeki artış arasında bağlantı bulunmuştu.
Yeni bulgular, çayın içilme sıcaklığının sağlık açısından göz önünde bulundurulması gereken etkenlerden biri olabileceğini gösteriyor.
SİYAH ÇAY MI YEŞİL ÇAY MI DAHA FAYDALI?
Araştırmada farklı çay türlerinin damar sağlığıyla ilişkisi de değerlendirildi.
Sonuçlara göre siyah çay, damar hastalıkları riskinin düşüklüğüyle en güçlü ve tutarlı ilişkiyi gösterdi. Siyah çayı yeşil çay takip etti.
Araştırmacılar, siyah çayın bu sonuçlarla ilişkilendirilmesinde üretim sürecinde oluşan teaflavinler gibi bileşiklerin rol oynayabileceğini belirtti.
Çay yapraklarında bulunan polifenoller ve flavonoidler de antioksidan ve iltihap karşıtı özellikleriyle öne çıkıyor. Bu bileşiklerin kan damarlarının iç yüzeyini korumaya ve sağlıklı kan dolaşımını desteklemeye yardımcı olabileceği değerlendiriliyor.
Siyah, yeşil, beyaz, oolong ve pu-erh çaylarının tamamı Camellia sinensis bitkisinden elde ediliyor. Çayların özellikleri ise yaprakların işlenme ve oksidasyon süreçlerine göre farklılaşıyor.
GÜNDE KAÇ FİNCAN ÇAY İÇİLMELİ?
Çalışmaya katılanların günlük çay tüketimi ortanca değeri iki ile üç fincan arasında değişti.
Araştırmada damar hastalıkları açısından en düşük risk, günde altı ila sekiz fincan çay tüketen grupta görüldü.
Ancak bu sonuç, herkesin günde altı ila sekiz fincan çay içmesi gerektiği anlamına gelmiyor. Araştırmada belirlenen miktarlar, katılımcıların tüketim alışkanlıklarıyla hastalık riski arasındaki istatistiksel ilişkiyi gösteriyor.
Araştırmacılar, çayın tek başına kalp ve damar hastalıklarını önleyen bir yöntem olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor.
UZMANLAR UYARDI: ÇAY TEK BAŞINA KORUMA SAĞLAMIYOR
Çalışmanın bulgularını değerlendiren İngiliz Kalp Vakfının kıdemli diyetisyeni Dell Stanford, sonuçların dikkatli yorumlanması gerektiğini belirtti.
Araştırmaya katılmayan Stanford, “Bu gözlemsel bir çalışmaydı ve insanların beslenme ve yaşam tarzlarındaki diğer farklılıklar da bulguları kısmen açıklayabilir” ifadelerini kullandı.
Stanford, günlük çay tüketiminin kalp sağlığını doğrudan koruduğunun bu çalışmayla kanıtlanmadığını da vurguladı.
Araştırmacılar ise çay tüketiminin dengeli beslenme ve diğer sağlıklı yaşam alışkanlıklarının yerine geçemeyeceğini, kalp ve damar hastalıklarından korunmaya yönelik mevcut yaklaşımların tamamlayıcısı olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Çalışma, düzenli çay tüketimiyle daha düşük damar hastalığı riski arasında ilişki bulunduğunu gösterirken aşırı sıcak çay içme alışkanlığının ayrıca değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.
