Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin doğum istatistiklerini yayımladı. Verilere göre Türkiye’de toplam doğurganlık hızı 1,42 çocuk seviyesine gerileyerek nüfusun yenilenme eşiği olan 2,1’in altında kalmayı sürdürdü.
2025’te canlı doğan bebek sayısı 895 bin 374 olarak kaydedilirken, doğan bebeklerin yüzde 51,4’ünü erkek, yüzde 48,6’sını kız çocukları oluşturdu.
DOĞURGANLIK HIZINDA SERT DÜŞÜŞ
Toplam doğurganlık hızı 2001 yılında 2,38 çocuk seviyesindeyken, 2025’te 1,42’ye kadar geriledi. Böylece Türkiye’de doğurganlık oranı son 9 yıldır nüfusun kendini yenileme seviyesinin altında kaldı.
ŞANLIURFA ZİRVEDE, BARTIN EN DÜŞÜKTE
2025 verilerine göre doğurganlık hızının en yüksek olduğu il 3,15 çocuk ile Şanlıurfa oldu. Bu ili 2,53 çocuk ile Şırnak ve 2,23 çocuk ile Mardin izledi.
En düşük doğurganlık oranı ise 1,09 çocuk ile Bartın’da görüldü. İzmir, Eskişehir, Ankara ve Zonguldak da düşük oranların kaydedildiği iller arasında yer aldı.
76 İL YENİLENME EŞİĞİNİN ALTINDA
Toplam doğurganlık hızının 2,1’in altında olduğu il sayısı 2017’de 57 iken, 2025’te 76’ya yükseldi. Aynı dönemde doğurganlık hızının 1,5’in altına düştüğü il sayısı 4’ten 59’a çıktı. 3 çocuk üzeri doğurganlık oranına sahip tek il ise Şanlıurfa oldu.
TÜRKİYE AB ORTALAMASININ ÜZERİNDE
Avrupa Birliği’nde toplam doğurganlık hızı ortalaması 2024 yılında 1,34 çocuk olarak hesaplandı. Türkiye, 1,42’lik oranla AB ortalamasının üzerinde yer aldı ve ülkeler arasında 11’inci sıraya yerleşti.
AB’de en yüksek doğurganlık oranı 1,72 çocukla Bulgaristan’da, en düşük oran ise 1,01 çocukla Malta’da kaydedildi.
EĞİTİM ARTTIKÇA DOĞURGANLIK AZALIYOR
Veriler, eğitim seviyesi ile doğurganlık arasında ters yönlü ilişki olduğunu ortaya koydu.
İlkokul mezunu annelerde doğurganlık hızı 2,51 çocuk olurken, yükseköğretim mezunu annelerde bu oran 1,24 çocukta kaldı.
KENTLEŞME DOĞURGANLIĞI DÜŞÜRÜYOR
Kırsal bölgelerde toplam doğurganlık hızı 1,75 çocuk olarak hesaplanırken, orta yoğun kentlerde 1,53, yoğun kentlerde ise 1,33 seviyesinde gerçekleşti.
Bu veriler, şehirleşmenin doğurganlık oranları üzerinde belirgin etkisi olduğunu ortaya koydu.
ANNELERİN YAŞI YÜKSELİYOR
Doğum yapan annelerin ortalama yaşı 2001’de 26,7 iken, 2025’te 29,4’e yükseldi. İlk doğum yaşı ortalaması ise 27,5 olarak belirlendi. İlk doğum yaşının en yüksek olduğu il 29 yaş ile Artvin, en düşük olduğu il ise 24,4 yaş ile Şanlıurfa oldu.
GENÇ YAŞTA DOĞUM AZALDI
15-19 yaş grubunda bin kadın başına düşen doğum sayısını ifade eden adölesan doğurganlık hızı, 2001’de binde 49 seviyesindeyken 2025’te binde 9’a geriledi.
ÇOĞUL DOĞUMLARIN BÜYÜK KISMI İKİZ
2025 yılında 29 bin 60 çoğul doğum gerçekleşti. Bu doğumlar toplamın yüzde 3,3’ünü oluştururken, çoğul gebeliklerin yüzde 96,8’i ikiz, yüzde 3,1’i ise üçüz oldu.
