Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölgesi tarafından yayımlanan yeni analiz, grip aşılamasında son 15 yılda önemli ilerleme kaydedilmesine rağmen ülkeler arasında ciddi eşitsizliklerin sürdüğünü ortaya koydu. Çalışmaya göre, Avrupa Bölgesi’nde yalnızca 4 ülke, yaşlı nüfusta yüzde 75 aşılama hedefine ulaşabildi.
DOZ SAYISI ARTTI, UÇURUM KAPANMADI
2008/2009 sezonundan bu yana bölgede dağıtılan grip aşısı dozlarının iki katına çıktığı belirtilirken, 2021/2022 itibarıyla tüm ülkelerin ulusal aşılama programına sahip olduğu kaydedildi. Ancak erişimdeki farklar dikkat çekti.
2022/2023 sezonunda yüksek gelirli ülkelerde 1000 kişi başına ortalama 139,9 doz aşı dağıtılırken, alt-orta gelirli ülkelerde bu sayı 14,6’da kaldı. Yaşlı nüfusta aşılama oranı yüksek gelirli ülkelerde yüzde 55’e ulaşırken, düşük gelirli ülkelerde yüzde 5 seviyesinde kaldı.
HEDEF 20 YILDIR TUTTURULAMIYOR
Dünya Sağlık Asamblesi’nin 2003 yılında belirlediği “yaşlıların yüzde 75’inin aşılanması” hedefi, aradan geçen iki on yıla rağmen geniş ölçekte karşılanamadı. 2022/2023 sezonunda bu hedefe yalnızca Belarus, Danimarka, İrlanda ve Birleşik Krallık ulaşabildi.
GRİP HER YIL YÜZ BİNLERCE CAN ALIYOR
Mevsimsel grip, dünya genelinde her yıl yaklaşık 650 bin ölüme ve 5 milyona kadar ağır vakaya yol açıyor. Uzmanlar, grip kaynaklı ölümlerin büyük bölümünün yaşlı nüfusta görüldüğüne dikkat çekiyor.
VERİ EKSİKLİĞİ SORUNU
Raporda, aşılama verilerinin düzenli izlenememesi de önemli bir sorun olarak öne çıktı. Her ülke sağlık çalışanlarına aşı önerse de, üçte ikisinden azı bu grubun aşılanma durumunu raporluyor. Kronik hastalığı bulunan risk gruplarına ilişkin veri paylaşımı ise daha da sınırlı.
PANDEMİ SONRASI ARTIŞ DİKKAT ÇEKTİ
COVID-19 pandemisinin ilk kışında yaşlı nüfusta grip aşılamasında artış yaşandığı ve sonraki yıllarda bu seviyenin korunduğu belirtildi. Bu durumun, küresel ölçekte gözlenen düşüş trendinin aksine olumlu bir tablo oluşturduğu ifade edildi.
“SORUN ERİŞİM VE GÜVEN”
DSÖ Avrupa Bölge Direktörü Hans Henri P. Kluge, aşılama oranlarındaki farkın ciddi bir eşitsizlik göstergesi olduğunu belirterek, ücretsiz aşı uygulamaları, yanlış bilgilendirmeyle mücadele ve toplumda güven oluşturmanın aşılama oranlarını artırabileceğini vurguladı.
YENİ PROGRAMLAR DEVREYE GİRİYOR
Bazı ülkelerde aşılama programlarının yeni yeni güçlendirildiği belirtilirken, Tacikistan’ın 2025 yılında ilk kez grip aşısı temin ettiği ve sağlık çalışanlarını hedef aldığı aktarıldı. Ülkenin 2030’a kadar aşı tedarikini artırmayı planladığı ifade edildi.
“ALTYAPI VAR, ERİŞİM SORUNLU”
Çalışmanın baş yazarı Pernille Jorgensen, Avrupa Bölgesi’nde artık tüm ülkelerin aşılama programına sahip olduğunu ancak asıl sorunun bu programların ihtiyaç duyan kesimlere ulaşmasında yaşandığını belirtti.
