Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Avrupa’da aşırı sıcaklara bağlı ölümlerin büyük bölümünün doğru politikalarla önlenebileceği uyarısında bulundu. DSÖ Avrupa Direktörü Hans Kluge, son dört yılda yalnızca Avrupa’da sıcak kaynaklı 200 binden fazla ölüm yaşandığını ve bu ölümlerin neredeyse tamamının önlenebilir olduğunu belirtti.
Kluge, Almanya’da DSÖ’nün yeni “Isı-Sağlık Eylem Planları Rehberi”nin tanıtımında yaptığı açıklamada, iklim değişikliğinin etkilerinin artık uzak bir risk değil, açık ve yakın bir tehlike olduğunu söyledi.
“SICAK HAVA DALGALARI ARTIK İSTİSNA DEĞİL”
Aşırı sıcakların Avrupa’da giderek daha sık ve yıkıcı hale geldiğini vurgulayan Kluge, sıcak hava dalgalarının artık nadir görülen hava olayları olmaktan çıktığını belirtti.
Kluge, aşırı sıcakların can kayıplarına yol açtığını, sağlık sistemleri ile altyapı üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu ifade etti.
AVRUPA EN ÇOK ETKİLENEN BÖLGELERDEN BİRİ
DSÖ’ye göre Avrupa, küresel ısınmadan en ağır etkilenen bölgeler arasında yer alıyor. Kıta, daha sık ve daha yoğun sıcak hava dalgalarıyla karşı karşıya kalıyor.
Aşırı sıcağa bağlı erken ölümlerin en fazla görüldüğü ülke İtalya olurken, bu ülkeyi İspanya, Almanya ve Yunanistan izledi. Milyon kişi başına en yüksek sıcak kaynaklı ölüm oranının ise Yunanistan’da kaydedildiği belirtildi.
YAŞLANAN NÜFUS VE KENTLEŞME RİSKİ ARTIRIYOR
Küresel sıcaklık artışı, hızlı kentleşme ve Avrupa nüfusunun yaşlanması, sıcak havalara bağlı sağlık risklerini artırıyor.
DSÖ, bu faktörlerin özellikle kırılgan gruplar üzerindeki yükü ağırlaştırdığına dikkat çekiyor. Yaşlılar, kronik hastalığı olanlar, düşük gelirli gruplar ve serin alanlara erişimi sınırlı kişiler sıcak hava dalgalarından daha fazla etkileniyor.
SICAKTAN KORUNMA SOSYAL BİR MESELE
Almanya Federal Çevre Bakanı Carsten Schneider, sıcak hava riskinin yalnızca bireysel önlemlerle açıklanamayacağını belirterek, konunun sosyal boyutuna dikkat çekti.
Schneider, betonlaşmış kentsel bölgelerde, bahçesi ya da serinleme imkanı olmayan ve aşırı ısınan evlerde yaşayan kişilerin sıcaklardan korunmasının çok daha zor olduğunu ifade etti.
DSÖ’DEN EYLEM PLANI ÇAĞRISI
DSÖ, yayımladığı “Isı-Sağlık Eylem Planları” rehberinin ikinci baskısıyla hükümetlere, yerel yönetimlere ve ilgili kurumlara sıcak hava dalgalarına karşı hazırlık ve müdahale kapasitesini artırma çağrısı yaptı.
Kluge, bu planların kentlerin ve ülkelerin aşırı sıcakları önceden öngörmesine, hazırlık yapmasına ve eşgüdümlü yanıt vermesine yardımcı olduğunu belirtti.
KENTLERDE YEŞİL ALAN VE SERİNLEME MERKEZİ ÖNERİSİ
DSÖ rehberinde, sıcak hava dalgalarına karşı kentlerde gölgelik alanların artırılması, yeşil alanların genişletilmesi ve serinleme merkezleri kurulması öneriliyor.
Ayrıca sosyal hizmetlerin yaşlı ve kırılgan grupları takip etmesi, yeterli sıvı alımının sağlanması, öğretmenlerin ve çocuk bakım çalışanlarının sıcak çarpması belirtilerini tanıyacak şekilde eğitilmesi gerektiği vurgulanıyor.
“BİREYSEL ÖNLEMLER YETERLİ DEĞİL”
Kluge, sıcaklardan kaçınmak, bol sıvı tüketmek ve evleri serin tutmak gibi bireysel önlemlerin önemli olduğunu belirtti. Ancak bu adımların sistemik bir krizle mücadele için tek başına yeterli olmayacağını söyledi.
DSÖ’ye göre aşırı sıcaklara karşı etkili mücadele, sağlık, çevre, şehir planlama ve sosyal hizmet politikalarının birlikte yürütülmesini gerektiriyor.
