İçme suyundaki nitrat miktarının insan sağlığı üzerindeki olası etkileri yeniden gündeme geldi. Uluslararası alanda faaliyet gösteren 85 sağlık ve çevre kuruluşu, Dünya Sağlık Örgütüne (DSÖ) ortak mektup göndererek mevcut nitrat sınırının yeniden değerlendirilmesini istedi. Kuruluşlar, düşük düzeyde nitrat maruziyetini bağırsak kanseri ve erken doğumla ilişkilendiren bilimsel araştırmalar bulunduğunu belirterek içme suyu standartlarının güncellenmesi çağrısında bulundu.
Greenpeace International, Dünya Aile Hekimleri Örgütü (WONCA) ve Avrupa Çevre Bürosunun da imzacıları arasında yer aldığı mektupta, DSÖ'nün içme suyu yönergelerini gözden geçirirken nitratı da değerlendirmesi talep edildi.
85 KURULUŞTAN DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜNE ÇAĞRI
Sağlık ve çevre alanında çalışan uluslararası kuruluşlar, içme suyundaki nitrat sınırının güncel bilimsel araştırmalar ışığında yeniden incelenmesini istedi.
3 Kasım'da yayımlanan açık mektupta, mevcut standartların düşük düzeyde ve uzun süreli nitrat maruziyetiyle ilişkili olabilecek sağlık sorunlarını yeterince dikkate almadığı savunuldu.
Kuruluşlar, özellikle kolorektal kanser ve olumsuz doğum sonuçlarına ilişkin araştırmalara işaret etti.
İÇME SUYUNDA NİTRAT SINIRI KAÇ MİLİGRAM?
DSÖ'nün mevcut içme suyu yönergelerinde nitrat için sınır değer litre başına 50 miligram olarak belirtiliyor. Bu miktar, nitrat-azot cinsinden 11,3 miligrama karşılık geliyor.
Kuruluşların açıklamasına göre söz konusu standart, geçmişte özellikle bebeklerde kanın oksijen taşıma kapasitesinin azalmasıyla ortaya çıkan methemoglobinemi riskini önlemek amacıyla oluşturuldu.
Halk arasında “mavi bebek sendromu” olarak bilinen bu durum, ağır vakalarda yaşamı tehdit edebiliyor.
Açık mektubu imzalayan kuruluşlar ise mevcut sınırın uzun süreli maruziyete ilişkin araştırmalar dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.
NİTRAT KANSER VE ERKEN DOĞUMLA İLİŞKİLİ OLABİLİR Mİ?
Dünya Aile Hekimleri Örgütü Başkanı Pratyush Kumar, içme suyundaki nitratın mevcut DSÖ sınırının altındaki düzeylerde bile bazı sağlık sorunlarıyla ilişkili olabileceğine işaret etti.
Kumar, "Artık çalışmalar, içme suyundaki nitratı, mevcut Dünya Sağlık Örgütü sınırının çok altındaki düzeylerde bile, bağırsak kanseri ve erken doğumla ilişkilendiriyor" dedi.
Kuruluşlar, bu araştırmaların içme suyu standartlarının yeniden incelenmesini gerektirdiğini belirtiyor.
Ancak söz konusu bilimsel bulgular, düşük düzeyde nitrat içeren suyun her bireyde kanser veya erken doğuma neden olduğunu kanıtlamıyor. Açıklamada, uzun süreli maruziyetle sağlık sonuçları arasındaki ilişkiye odaklanılıyor.
DANİMARKA'DAN 6 MİLİGRAM ÖNERİSİ
Açık mektupta, Danimarka hükümetinin görevlendirdiği uzman kurulunun değerlendirmesine de yer verildi.
Kurul, mevcut uluslararası nitrat sınırının halk sağlığını korumak açısından yeterli olmayabileceği sonucuna ulaşarak sınırın litre başına 6 miligrama düşürülmesini önerdi.
Danimarka'nın bu öneriyi uygulama taahhüdünde bulunduğu ancak değişikliğin ne zaman yürürlüğe gireceğine ilişkin bir takvim açıklamadığı belirtildi.
Kuruluşlar, ulusal düzeyde gündeme gelen bu değişikliğin DSÖ yönergelerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini gösterdiğini savundu.
İÇME SUYUNDA NİTRAT NEDEN ARTAR?
Nitrat ve nitrit, azot ve oksijenden oluşan, doğada toprakta ve suda bulunabilen bileşiklerdir.
Ancak tarımsal gübre kullanımı, hayvancılık faaliyetlerinden kaynaklanan atıklar ve uygun çalışmayan fosseptik sistemleri, su kaynaklarındaki nitrat miktarını artırabiliyor.
Yüksek nitrat düzeylerinin özellikle bebekler açısından sağlık riski oluşturabildiği biliniyor. Kuruluşlar, hamile kadınların ve çocukların korunması için içme suyu standartlarının daha kapsamlı değerlendirilmesini istiyor.
GREENPEACE'TEN TEMİZ İÇME SUYU VURGUSU
Greenpeace International'ın tarım alanındaki küresel proje sorumlusu Amanda Larsson, güvenli içme suyuna erişimin önemini vurguladı.
Larsson, "Su yaşam vermeli, yaşamı tehdit etmemeli" ifadelerini kullandı.
Hükümetlere yoğun hayvancılığın çevresel etkilerini azaltma ve üreticileri ekolojik tarım uygulamalarına geçişte destekleme çağrısında bulunan Larsson, temiz ve güvenli içme suyunun herkes için erişilebilir olması gerektiğini belirtti.
DSÖ NİTRAT SINIRINI DÜŞÜRECEK Mİ?
85 kuruluşun ortak başvurusu, DSÖ'nün mevcut içme suyu yönergelerinin gözden geçirilmesine yönelik bir talep niteliği taşıyor.
Kaynak haberde, DSÖ'nün nitrat sınırını düşürme kararı aldığına ilişkin bir bilgi bulunmuyor.
Kuruluşlar, DSÖ'nün bilimsel kanıtları inceleyerek mevcut standartları yeniden değerlendirmesini istiyor.
Çağrı, insan sağlığı, hayvan sağlığı ve çevrenin birbirleriyle bağlantısını vurgulayan 3 Kasım Dünya Tek Sağlık Günü kapsamında yapıldı.
