Zayıflama tedavisinde kullanılan tirzepatid etken maddeli enjeksiyonları bırakan iki hastada ciddi psikiyatrik belirtiler görüldü. Bilimsel bir dergide yayımlanan vaka raporlarında, hastalardan birinin halüsinasyon ve paranoya, diğerinin ise manik atak nedeniyle hastaneye kaldırıldığı belirtildi. Araştırmacılar, ilaçların bırakılmasıyla belirtiler arasında olası bir bağlantı bulunduğunu ancak bunun henüz kanıtlanmadığını vurguladı.
ZAYIFLAMA İĞNELERİNİ BIRAKTIKTAN SONRA HASTANEYE KALDIRILDILAR
Zayıflama ve diyabet tedavisinde kullanılan GLP-1 temelli ilaçların bırakılmasının olası etkileri, iki yeni vaka raporuyla yeniden gündeme geldi.
Hakemli tıp dergisi The Primary Care Companion for Central Nervous System Disorders'da yayımlanan çalışmada, tirzepatid kullanımını sonlandıran iki erkek hastanın yaşadığı ciddi psikiyatrik belirtiler incelendi.
Her iki hastanın da ilacı bıraktıktan sonraki dönemde davranış ve ruh halinde belirgin değişiklikler yaşadığı bildirildi.
Araştırmacılar, bu vakaların ilaç kesilmesinin doğrudan psikiyatrik hastalıklara yol açtığını göstermediğini ancak olası etkilerin araştırılması gerektiğini belirtti.
61 YAŞINDAKİ HASTADA HALÜSİNASYON GELİŞTİ
İlk vaka, Ekim 2025'te kafa karışıklığı ve düzensiz davranışlar nedeniyle hastaneye başvuran 61 yaşındaki bir erkek hastayla ilgiliydi.
Hastanın depresif belirtilerinde kötüleşme, paranoya, işitsel ve görsel halüsinasyonlar yaşadığı kaydedildi.
Doktorlar, hastada Cotard sanrısı olarak bilinen nadir bir psikiyatrik belirtinin de ortaya çıktığını belirledi.
Bu durum, kişinin öldüğüne veya vücudunun bazı bölümlerinin artık bulunmadığına ya da işlev görmediğine inanmasıyla kendini gösterebiliyor.
Hastanın mide bulantısı nedeniyle Ağustos 2025'te tirzepatid kullanımını bıraktığı öğrenildi.
Araştırmacılar, ilacın kesilmesiyle sonraki dönemde gelişen belirtiler arasındaki olası ilişkiyi değerlendirdi.
45 KİLO VEREN HASTAYA MANİK ATAK TANISI KONULDU
İkinci vakada ise 52 yaşındaki bir erkek hasta, Ekim 2025'te davranış değişiklikleri ve ruh hali dalgalanmaları nedeniyle hastaneye başvurdu.
Hastada aşırı ve dağınık konuşma, büyüklük sanrıları, dürtüsel davranışlar ve sinirlilik gibi belirtiler tespit edildi.
Yapılan değerlendirmelerin ardından hastaya manik atak tanısı konuldu.
Altı ay içinde yaklaşık 45 kilogram verdiğini belirten hasta, hastaneye başvurmadan bir ay önce tirzepatid kullanımını aniden bıraktığını söyledi.
Ancak doktorlar, hastanın psikiyatrik belirtilerini etkileyebilecek başka faktörler de belirledi.
Hastanın son haftalarda esrar kullanımını artırdığı ve B12 vitamini düzeyinin düşük olduğu tespit edildi.
İleri tedavi amacıyla psikiyatri kliniğine sevk edilen hastanın durumunda, bu etkenlerin de rol oynamış olabileceği değerlendirildi.
İLAÇLARIN BIRAKILMASI PSİKOZA NEDEN OLUYOR MU?
Araştırmacılar, iki hastada görülen belirtilerin tirzepatidin bırakılmasından kaynaklandığını söylemek için yeterli bilimsel kanıt bulunmadığını belirtti.
Her iki hastanın da geçmişte psikiyatrik rahatsızlık öyküsü olduğu kaydedildi.
İlk hastanın depresyon, ikinci hastanın ise anksiyete tanısı aldığı bildirildi.
Bu nedenle mevcut psikiyatrik yatkınlıkların, beslenme yetersizliklerinin ve diğer etkenlerin belirtilerin ortaya çıkmasında rol oynamış olabileceği değerlendiriliyor.
Vaka raporunun yazarları, ilaç kesilmesinin tek neden olmayabileceğini ancak bazı risk gruplarında ruh hali değişikliklerine veya psikotik belirtilere katkıda bulunmasının mümkün olduğunu ifade etti.
GLP-1 İLAÇLARININ BEYİN ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ ARAŞTIRILIYOR
GLP-1 ilaçlarının yalnızca metabolizma üzerinde değil, merkezi sinir sistemi üzerinde de etkileri olabileceği biliniyor.
GLP-1 reseptörlerinin beyinde de bulunması nedeniyle araştırmacılar, bu ilaçların ruh hali ve davranışlarla ilişkisini incelemeyi sürdürüyor.
Ancak ilaçların beyin üzerindeki bütün etkileri ve kullanımın sonlandırılmasının olası sonuçları henüz tam olarak açıklığa kavuşmuş değil.
Daha önce Avrupa'daki bir ilaç veri tabanında semaglutid, liraglutid ve tirzepatid ile ilişkili 481 psikiyatrik olay bildirimi kaydedilmişti.
Bu bildirimlerin söz konusu ilaçlara ilişkin toplam raporların yüzde 1'inden biraz fazlasını oluşturduğu belirtilmişti.
Bununla birlikte araştırmacılar, bildirimlerde yer alan olayların ilaçlardan kaynaklandığının kesin olarak gösterilemediğini vurguluyor.
UZMANLARDAN İLAÇ KULLANANLARA UYARI
Yeni vaka raporunun yazarları, GLP-1 ilaçlarının kullanımının sonlandırılmasının psikiyatrik sonuçlarına ilişkin bilimsel verilerin henüz sınırlı olduğunu belirtti.
Araştırmacılar, ilaç tedavisindeki değişikliklerin ardından ortaya çıkan ani ruh hali ve davranış bozukluklarının hekimler tarafından değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Özellikle daha önce psikiyatrik rahatsızlık geçirmiş veya beslenme yetersizliği bulunan hastalarda olası risklerin göz önünde bulundurulması gerektiğine işaret edildi.
Uzmanların değerlendirmeleri, zayıflama iğnesi kullanan herkesin psikiyatrik sorun yaşayacağı anlamına gelmiyor.
İki vakadan elde edilen bulguların daha geniş araştırmalarla incelenmesi gerekiyor.
Bu nedenle tirzepatid veya benzer ilaçları kullanan kişilerin tedaviyi bırakma ya da değiştirme kararını hekimleriyle birlikte vermesi önem taşıyor.