Tiroid bezinin az veya fazla çalışması, metabolizma hızını etkileyerek kilo değişikliklerine neden olabiliyor. Amerikan Tiroid Derneğine (ATA) göre hipotiroidi kilo artışıyla, hipertiroidi ise kilo kaybıyla ilişkili olabiliyor. Ancak uzmanlar, her kilo değişiminin tiroid hastalığından kaynaklanmadığını belirtiyor.
Kilo almakta veya vermekte zorlanan kişilerde tiroid hastalıkları olası nedenler arasında değerlendiriliyor. Boynun ön bölümünde bulunan tiroid bezi, salgıladığı hormonlarla vücudun enerji kullanımını düzenliyor.
Amerikan Tiroid Derneğinin Ocak 2026 tarihli bilgilendirmesine göre tiroid hormonlarının normalden az ya da fazla üretilmesi, vücut ağırlığının yanı sıra uyku düzeni, kalp atışları ve enerji düzeyinde de değişikliklere yol açabiliyor.
TİROİD BEZİ KİLOYU NASIL ETKİLİYOR?
Tiroid bezinin ürettiği T3 ve T4 hormonları, metabolizmanın düzenlenmesinde önemli rol oynuyor.
Bu hormonların yetersiz salgılanması enerji kullanımının yavaşlamasına, fazla salgılanması ise hızlanmasına neden olabiliyor.
Ancak kilo değişiminde yalnızca tiroid hormonları etkili değil. Beslenme, fiziksel aktivite, yaş, ilaç kullanımı ve diğer sağlık sorunları da vücut ağırlığını etkileyebiliyor.
Bu nedenle tek başına kilo almak veya vermek, tiroid hastalığı tanısı için yeterli görülmüyor.
TİROİDİN AZ ÇALIŞMASI KAÇ KİLO ALDIRIR?
Hipotiroidi, tiroid bezinin yeterli miktarda hormon üretememesiyle ortaya çıkıyor.
Metabolizmanın yavaşlaması kilo artışına katkıda bulunabiliyor. Ancak bu artışın tamamı yağ dokusundan kaynaklanmıyor.
Amerikan Tiroid Derneğine göre hipotiroidiyle ilişkili kilo artışının önemli bir bölümü, vücudun tuz ve su tutmasına bağlı olabiliyor.
Derneğin hasta bilgilendirmesinde, birçok kişide tiroid hastalığına bağlanabilecek kilo artışının yaklaşık 2,3 ila 4,5 kilogram arasında olabileceği belirtiliyor.
Bu miktar hastalığın şiddetine ve kişisel özelliklere göre değişebiliyor.
HİPOTİROİDİNİN BELİRTİLERİ NELER?
Tiroid bezinin az çalışması yalnızca kilo artışıyla kendini göstermiyor.
Hipotiroidide şu belirtiler görülebiliyor:
-
Sürekli yorgunluk ve halsizlik
-
Kilo artışı
-
Soğuğa karşı hassasiyet
-
Kabızlık
-
Cilt kuruluğu
-
Saçlarda incelme ve dökülme
-
Konsantrasyon güçlüğü
-
Nabızda yavaşlama
-
Adet düzensizlikleri
Belirtiler zaman içinde gelişebiliyor. Ancak benzer şikâyetler farklı hastalıklarda da görülebildiğinden tanı için kan testleri gerekiyor.
TİROİDİN FAZLA ÇALIŞMASI KİLO VERDİRİR Mİ?
Hipertiroidi, tiroid hormonlarının gereğinden fazla üretilmesiyle ortaya çıkıyor.
Metabolizmanın hızlanması nedeniyle bazı kişiler iştahları artmasına rağmen kilo kaybedebiliyor.
Ancak her hipertiroidi hastasında kilo kaybı görülmüyor. Artan besin tüketimine bağlı olarak bazı kişilerde kilo artışı da yaşanabiliyor.
Hipertiroidiye bağlı kilo kaybı sağlıklı bir zayıflama yöntemi olarak değerlendirilmiyor. Tedavi edilmeyen hastalık, kas kaybı ve çeşitli sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
HİPERTİROİDİNİN BELİRTİLERİ NELER?
Tiroid hormonlarının fazla üretilmesi, kalp ve sinir sistemini de etkileyebiliyor.
Hipertiroidide görülebilen belirtiler arasında çarpıntı, hızlı nabız, ellerde titreme, aşırı terleme, sıcağa tahammül edememe, uyku sorunları ve kas güçsüzlüğü bulunuyor.
Bazı hastalarda bağırsak hareketlerinde artış ve adet düzensizlikleri de görülebiliyor.
Tedavi edilmeyen hipertiroidi, kalp ritim bozuklukları ve kemik sağlığı sorunları açısından risk oluşturabiliyor.
TİROİD TEDAVİ EDİLİNCE KİLO NORMALE DÖNER Mİ?
Tiroid hastalığının tedavi edilmesiyle hormon düzeyleri normal aralığa getirilebiliyor.
Hipotiroidi tedavisinde genellikle eksik hormonun yerine konulmasını sağlayan levotiroksin kullanılıyor.
Tedavi sonrasında tiroid hastalığına bağlı kilo artışının bir bölümü gerileyebiliyor. Ancak hormonların normale dönmesi, kişinin mutlaka belirgin miktarda kilo vereceği anlamına gelmiyor.
Hipertiroidi tedavisinde ise hastalık sırasında kaybedilen kiloların geri alınması mümkün olabiliyor.
Amerikan Tiroid Derneğinin Eylül 2025'te yayımladığı araştırma değerlendirmesinde, bazı hastaların tedavi sonrasında kaybettiklerinden daha fazla kilo alabildiğine dikkat çekiliyor.
TİROİD HASTALIĞI HANGİ TESTLERLE ANLAŞILIR?
Tiroid bezinin çalışmasını değerlendirmek için genellikle ilk olarak TSH testi yapılıyor.
TSH değerinin yüksek bulunması durumunda serbest T4 ölçümüyle hipotiroidi araştırılabiliyor.
TSH'nin düşük olması halinde ise serbest T4 ve gerekli görüldüğünde T3 testleriyle hipertiroidi açısından değerlendirme yapılabiliyor.
Hekim, ihtiyaç duyulması halinde tiroid antikor testleri veya ultrason gibi ek incelemeler isteyebiliyor.
Test sonuçları hastanın yaşı, gebelik durumu, kullandığı ilaçlar ve diğer sağlık sorunlarıyla birlikte değerlendiriliyor.
TİROİD İLAÇLARI ZAYIFLAMAK İÇİN KULLANILIR MI?
Tiroid hormonlarının metabolizmayı etkilemesi, bu ilaçların kilo vermek amacıyla kullanılabileceği anlamına gelmiyor.
Amerikan Tiroid Derneği, tiroid hormon düzeyleri normal olan kişilerin zayıflamak amacıyla tiroid ilacı kullanmaması gerektiğini belirtiyor.
Gereğinden fazla tiroid hormonu alınması çarpıntı, uykusuzluk, kas ve kemik kaybı ile kalp ritim bozukluklarına neden olabiliyor.
Bu nedenle ilaçların yalnızca hekim tarafından belirlenen dozlarda kullanılması gerekiyor.
AÇIKLANAMAYAN KİLO DEĞİŞİMİNE DİKKAT
Beslenme ve fiziksel aktivitede belirgin değişiklik olmamasına rağmen devam eden kilo artışı veya kaybı, farklı sağlık sorunlarıyla ilişkili olabiliyor.
Kilo değişimine halsizlik, çarpıntı, kabızlık, aşırı terleme veya sıcak ve soğuğa tahammülsüzlük eşlik ediyorsa tiroid fonksiyonlarının değerlendirilmesi gerekebiliyor.
Uzman kuruluşlar, kilo değişiminin nedeninin belirlenmesi için hekim değerlendirmesinin önemini vurguluyor.