ABD’de yıllar önce tamamen ortadan kaldırıldığı açıklanan Yeni Dünya vida kurdu sineği, Güney Teksas’ta bir buzağıda yeniden tespit edildi.
ABD Tarım Bakanlığı, ülkenin en büyük sığır üreticisi eyaleti olan Teksas’ın güneyinde görülen vakanın, Meksika sınırına yaklaşık 80 kilometre mesafedeki LaPryor yerleşiminde belirlendiğini açıkladı. Vakanın üç haftalık bir buzağıda tespit edildiği bildirildi.
CANLI DOKUYLA BESLENEN PARAZİT
Yeni Dünya vida kurdu sineği, yaşam döngüsünün bir bölümünde sıcak kanlı hayvanların ve insanların canlı dokularıyla beslenen parazitik bir tür olarak biliniyor.
Dişi sinek yumurtalarını açık yaralara ya da mukozalara bırakıyor. Yumurtadan çıkan larvalar ise çevredeki canlı dokuyu yiyerek gelişiyor. İşte doğanın yine “neden böyle bir şey var?” dedirten gereksiz korku departmanı.
1966’DAN BU YANA BÖLGEDE İLK VAKA
ABD Tarım Bakanı Brooke Rollins, bunun 1966’dan bu yana bölgede tespit edilen ilk vaka olduğunu duyurdu.
Rollins, ülkede bu sineğe ilişkin başka bir bulgunun rapor edilmediğini, larvaların çiftlik hayvanları için tehdit oluşturmasına rağmen gıdayı istila etmediğini vurguladı.
Uygun tedaviyle enfeste buzağının iyileşmesinin beklendiği belirtildi. Rollins, “Bu istilanın, zararlının ülkemize yerleşmesiyle sonuçlanacağına inanmak için hiçbir neden yok.” değerlendirmesinde bulundu.
KARANTİNA BÖLGESİ İLAN EDİLDİ
Teksas Eyalet Veterineri Bud Dinges, vaka sonrası 20 kilometrelik karantina bölgesi ilan etti.
Bu alan dışına çıkarılacak sıcak kanlı tüm hayvanların, evcil hayvanlar dahil, muayeneden geçirilmeden taşınması yasaklandı.
ABD’DE DAHA ÖNCE DE NADİR VAKALAR GÖRÜLDÜ
Yeni Dünya vida kurdu sineği, geçmişte Amerikan sığır endüstrisi için önemli bir sorun oluşturuyordu. Florida ve Teksas, bu zararlının görüldüğü sıcak noktalar arasında yer alıyordu.
ABD, 1960’lar ve 1970’lerde yürütülen çalışmalarla bu paraziti büyük ölçüde ortadan kaldırdı. Ancak nadir de olsa etkilenen bölgelerden dönen kişilerde vakalar bildirildi.
ABD sağlık yetkilileri, Ağustos 2025’te El Salvador’a seyahat eden Marylandli bir kişide vaka doğrulamıştı. Hasta iyileşirken, parazitin daha fazla yayıldığına dair kanıt bulunmadı.
Bundan önceki son salgın ise Eylül 2016’da Florida Keys’te, ağırlıklı olarak yabani geyikler arasında görülmüş ve ertesi yılın başında kontrol altına alınmıştı.
ORTA AMERİKA VE MEKSİKA’DA YENİDEN YAYILIYOR
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’ne göre vida kurdu, uzun yıllar boyunca Kuzey ve Orta Amerika’dan başarıyla temizlendi. Ancak parazit bugün Güney Amerika ve Karayipler’in bazı bölgelerinde endemik olarak görülüyor.
Son beş yılda ise Orta Amerika ve Meksika genelinde yeniden yayılmaya başladı ve daha önce görüldüğü alanların önemli bölümüne geri döndü.
KISIR BÖCEK TEKNİĞİYLE MÜCADELE EDİLİYOR
Vida kurduyla mücadelede kullanılan başlıca yöntemlerden biri, kimyasal pestisit kullanmadan uygulanan kısır böcek tekniği olarak biliniyor.
Bu yöntemde radyasyonla kısırlaştırılmış erkek sinekler doğaya bırakılıyor. Dişi sinekler yaşamları boyunca genellikle yalnızca bir kez çiftleştiği için, kısır erkeklerle çiftleşmeleri halinde yumurtalar açılmıyor ve popülasyon zamanla azalıyor.
FAO, bu yöntemin etkili olabilmesi için yara bakımı, yakın takip ve güçlü sürveyans sistemiyle birlikte uygulanması gerektiğini belirtiyor. ABD de sineğin ülkeye girişini engellemek için son dönemde bu yöntemi kullanıyor.
HASTALIK TAŞIYAN DİĞER BÖCEKLERDE DE KULLANILIYOR
Kısır böcek tekniği yalnızca vida kurduyla mücadelede değil, Zika, dang humması ve sarıhumma gibi hastalıkların taşıyıcısı olan Asya kaplan sivrisineği ve Mısır sivrisineği gibi türlere karşı da uygulanıyor.
