Türkiye, yenilenebilir enerji yatırımlarında üretim kapasitesini artırmanın ötesine geçerek şebeke yönetimi ve enerji depolama odaklı yeni bir sürece giriyor. Güneş Enerjisi Sanayicileri ve Endüstrisi Derneği (GENSED) Genel Sekreteri Hakan Erkan, Enerji Haber için verdiği röportajda, YEKA ve DEKA modellerinin Türkiye’nin enerji dönüşümünde neden birlikte ele alınması gerektiğini değerlendirdi.
YEKA VE DEKA BİRBİRİNİN ALTERNATİFİ OLAMAZ
Hakan Erkan, kamuoyunda zaman zaman YEKA ve DEKA’nın birbirine alternatif modeller gibi algılandığını söyleyerek, bu yaklaşımın doğru olmadığını vurguladı. Erkan’a göre YEKA ve DEKA, aynı stratejinin iki tamamlayıcı ayağı.
“YEKA ile üretimi büyüttük, şimdi bu üretimi sistem içinde sağlıklı biçimde yönetmemiz gerekiyor. DEKA tam olarak bu ihtiyacın karşılığıdır” ifadelerini kullandı.
YEKA: BÜYÜK ÖLÇEKLİ YENİLENEBİLİR ÜRETİMİN TEMELİ
GENSED Genel Sekreteri Erkan, Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) modelinin Türkiye’de özellikle güneş ve rüzgar enerjisinde önemli bir sıçrama yarattığını belirtti. YEKA’nın sağladığı uzun vadeli alım mekanizmaları ve ölçek avantajları sayesinde:
Yenilenebilir enerji kurulu gücü hızla arttı,
Üretim maliyetleri ciddi biçimde düştü,
Türkiye, üretim tarafında güçlü bir sanayi altyapısı kazandı,
İzin ve tahsis süreçleri kısaldı ve öngörülebilir hale geldi.
Erkan, YEKA’nın bugün itibarıyla Türkiye’de yerleşik ve başarılı bir model olduğunu vurguladı.
DEKA: ŞEBEKEYİ DENGELEYEN DEPOLAMA MODELİ
Enerji Depolama Kaynak Alanı (DEKA) modeline ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erkan, yenilenebilir üretimin artmasıyla birlikte arz-talep dengesizliklerinin daha görünür hale geldiğini, bu noktada enerji depolamanın zorunlu bir altyapı unsuru haline geldiğini belirtti.
Mevcut durumda yaklaşık 33 GW seviyesinde GES + depolama ve RES + depolama lisansının bulunduğunu aktaran Erkan, buna rağmen şebekenin ihtiyaç duyduğu noktalarda merkezi ve planlı depolama yatırımlarına ihtiyaç olduğunu belirtti.
DEKA ALANLARI TEİAŞ YÖNLENDİRMESİYLE BELİRLENECEK
GENSED’e göre DEKA modeli, Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) yönlendirmesiyle belirlenecek alanlarda büyük ölçekli batarya sistemlerinin kurulmasını amaçlıyor. Bu model sayesinde:
Depolama yatırımları doğru lokasyonlarda yapılacak,
İzin, tahsis ve bağlantı süreçleri hızlanacak,
Uzun vadeli mekanizmalarla yatırımlar daha kısa sürede devreye alınacak.
Erkan, DEKA’nın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından şebeke ihtiyacına yanıt verecek şekilde kurgulandığını belirtti.
DEKA VE YEKA BİRLİKTE NE SAĞLIYOR?
Hakan Erkan’a göre iki model birlikte ele alındığında yenilenebilir enerjide sürdürülebilir büyüme mümkün duruma geliyor. Bu bütüncül yaklaşım sayesinde:
Üretilen enerji doğru zamanda kullanılabiliyor,
Şebeke güvenliği korunuyor,
Arz güvenliği ve sistem esnekliği artıyor,
Türkiye’nin bölgesel enerji ve teknoloji merkezi olma hedefi güçleniyor.
TÜRKİYE ENERJİ DÖNÜŞÜMÜNDE YENİ AŞAMADA
GENSED Genel Sekreteri Erkan, Türkiye’nin artık yalnızca yenilenebilir üretim kapasitesini artırmayı değil, üretilen enerjinin yönetimini ve entegrasyonunu da merkeze aldığını belirtti. Enerji depolama yatırımları olmadan yenilenebilir enerjide sağlıklı büyümenin sürdürülemeyeceğini vurguladı.
ÜRETİM YEKA İLE, DENGE DEKA İLE
Erkan, YEKA’nın üretim tarafındaki başarısının DEKA ile desteklenmesi gerektiğinin altını çizerek sözlerini şu mesajla sonlandırdı: “YEKA üretimi büyüttü, DEKA ise bu büyümeyi dengeli ve güvenli hale getirecek. İki model birlikte uygulandığında Türkiye enerji dönüşümünde yeni ve sağlam bir aşamaya geçecektir.”
Haber Merkezi: Beyza Kum
